101 - تمام هنديهائى كه از آنها سخن گفتم مانند حيوانات در منظر عام باهم مقاربت ميكنند . پوست بدن همهء آنها بهم شبيه و همرنگ پوست حبشيان است . مايعى كه با آن مردان زنان را بارور ميكنند مانند مايع ديگر مردمان سفيد نيست و مانند پوست آنها سياه رنگ است . حبشيان نيز مايعى شبيه آن از خود ترشح ميكنند . اين هنديها دور تر از پارسها و در جانب جنوب زيست ميكنند و هرگز تبعه داريوش شاه نبودهاند .
102 - هنديهاى ديگرى هستند كه در نزديكى شهر كاسپاتيروس « 1 » و پاكتيكه « 2 » سكونت دارند و در جانب ستاره قطب قرار دارند و نسبت بديگر هنديها شمالىتراند .
طرز زندگى آنها به طرز زندگى باختريان « 3 » شباهت دارد . اينها جنگاورترين مردمان هندند و همينها هستند كه بجستجوى طلا بنقاط دور ميروند . گفتيم صحرائى در آنجا هست كه به علت وجود شن زياد قابل سكونت نيست . در اين صحرا و در ميان اين شنها مورچههاى بزرگى توليد ميشوند كه از سگ كوچكتر ولى از روباه بزرگترند « 4 » . از اين مورچهها در ميان جانوران پادشاه پارس نيز ديده مىشود كه از همان محل شكار شدهاند . اين
هامش
( 1 ) - كاسپاتيروس( Kaspatyros )- هردوت در بند 44 از كتاب دوم خود بار ديگر از اين شهر صحبت مىكند ولى در اينجا آن را كاستاپيروس( Kastapyros )ناميده . اين شهر بايد از شهرهاى مجاور ناحيه سيستان امروز بوده باشد .
( 2 ) - پاكتيكه( Paktyke )يا پاكتيك( Paktyque )واقع در ناحيهء كوههاى سليمان كه قومى بنام پاكتوم( Pakthoums )در آنجا ميزيست .
( 3 ) - باختريان يا باكتريان( Baktrian )ناحيهء وسيعى در آسيا كه از شمال برود سيحون و از مشرق بكوههاى ايموس( Imaus )و از جنوب به سند محدود بوده و قسمت مهمى از تركستان امروز را شامل ميشده است . شباهت عادات و رسوم باختريان با هنديانى كه هردوت در اين مقام از آنها صحبت مىكند به علت مجاور بودن آنها باهم تعجبآور نيست .
( 4 ) - مورچههائى بدرشتى روباه و كوچكتر از سگ بيشتر به افسانه شبيه است .