خراج را ميپرداختند . خراج آنها سيصد و شصت تالان برادهء طلا بود و اين قسمت حاكم نشين بيستم بود « 1 »
95 - ارزش اين تالانهاى نقرهء بابلى با مقايسه با تالان اوبه « 2 » نه هزار و هشتصد و هشتاد تالان « 3 » است . اگر ارزش سكه طلا را سيزده برابر ارزش نقره بدانيم براده طلا چهار هزار و ششصد و هشتاد تالان اوبه ارزش دارد . پس اگر تمام اين مبالغ را باهم جمع كنيم درآمد ساليانهاى برابر چهارده هزار و پانصد و شصت تالان اوبه براى داريوش بدست ميآيد « 4 » . در اين حساب من اعداد جزء را از قلم انداختهام « 5 » .
هامش
( 1 ) - هردوت حاكمنشينهاى امپراتورى هخامنشى را در زمان داريوش بتعداد بيست دانسته درحاليكه در كتيبههاى پارسى تعداد ديگرى ياد شده . كتيبههائى كه از تشكيلات ادارى داريوش ياد كردهاند سه دستهاند كه در دو دسته آن تعداد حاكمنشينهاى زمان اين پادشاه بيست و سه و در دسته سوم كه در نقش رستم است بيست و نه قيد شده است
( 2 ) - درباره تالان اوبه( Eubee )رجوع شود به يادداشت بند 79 اين كتاب
( 3 ) - در نسخهء تاريخ هردوت ترجمهءLegrandنه هزار و پانصد و چهل تالان نوشته شده ( هردوت ، ترجمهء لوگراند ، پاريس 1939 ، جلد سوم ، صفحه 143 ) در حالى كه در نسخه ترجمهءHenri Berguinنه هزار و هشتصد و هشتاد تالان نوشته شده ( هردوت ، ترجمه هانرى برگن ، پاريس 1932 ، جلد سوم صفحه 255 ) . در ترجمه لوگراند كه اين مقدار 9540 تالان قيد شده مترجم نسخه فرانسه در صحت اين رقم ترديد كرده و آن را اشتباه هردوت يا اشتباه رونويسكنندگان كتاب او دانسته و استدلال كرده كه 7600 تالان بابلى كه از نوزده حاكمنشين اوليه ميرسيد برطبق مقياسى كه هردوت در بند 89 براى مقايسه اين دو واحد وزن داده با رقم 9540 تالان اوبه برابر نيست . بعلاوه اگر از رقم 14560 عدد 4680 را كسر كنيم رقم 9880 بدست ميآيد نه 9540 و اين همان رقمى است كه در ترجمهء هانرى برگن در متن وارد شده . معلوم نيست اشتباه از هردوت است يا استنساخكنندگان بعدى يا اصولا توضيحى كه دربارهء قياس اين دو واحد وزن در بند 89 داده شده منشاء اين اشتباه است و يا يكى از دو مترجمين نامبرده بزعم خود دخل و تصرفاتى در متن كردهاند .
( 4 ) - اين مقدار برحسب قاعدهاى كه براى قياس تالان اوبه با تالان بابلى در بند 89 داده شده برابر 12480 تالان بابلى است كه ظاهرا هردوت براى خوانندگان يونانى خود به تالان اوبه منتقل كرده است .
( 5 ) - در اينجا نيز اختلاف بزرگى بين دو متن نامبرده مشاهده مىشود . بطوريكه از ترجمه لوگراند استنباط مىشود مقصود هردوت اينست كه ارقام كوچك مالياتى كه كمتر از اين ارقام هستند از قلم افتاده ، درحاليكه از نسخه هانرى برگن اينطور استنباط مىشود كه مؤلف ارقام جزء و اعشارى را حذف كرده و رقم كامل بدست خواننده داده است .
اينك عين دو متن :Je laisse de cote et passe sous silence ce qu'ily avait encore de moindre que les chiffres donnes ( IIerodote traduction par . ph . E . Legrand . paris 1939 - tome III . p . 143 ) .براى مزيد توضيح ، مترجم متن مزبور در ذيل اين عبارت يادداشتى به اين شرح اضافه كرده :
« منظور مؤلف از اين ارقام بايد عايداتى باشد كه به صورت پول نقد از نقاط مختلف وصول ميشده و اختلاف بين رقم 12400 و 12480 را از بين ميبرده »
اما در نسخه هانرى برگن اين قسمت از متن چنين ترجمه شده :« Je neglige les fractions . . . »آنچه ظاهرا به نظر صحيح ميرسد متن ترجمهء دوم است زيرا اساس استدلال لوگراند بر فرض استوار است در حالى كه در اينمورد روشن است كه مقصود هردوت اين بوده كه ارقام كمتر از واحد را به حساب نياورده و از قلم انداخته تا فهم مطلب براى خوانندگان آسان باشد .