كه اين راز را بر ديگران نيز فاش كنيم و آن را بر من فاش كردهايد ، پس هم امروز دست به كار شويم و بدانيد كه اگر امروز از دست برود من منتظر نخواهم نشست كه راز مرا ديگرى فاش كند و بلكه من خود همه چيز را بر مغ فاش خواهم كرد . »
72 - اوتان با مشاهدهء هيجان داريوش چنين پاسخ داد :
« چون تو ما را مجبور ميكنى كه بىتأمل دست به كار شويم و حاضر نيستى كه كار را بتعويق اندازيم ، پس بگو براى تعرض به آنها چگونه ميتوانيم به كاخ راه يابيم . تصور ميكنم كه تو نيز ميدانى كه سربازان محافظ همهجا گرد كاخ آمادهاند . بىآنكه آنها را ديده باشى لااقل دربارهء آنها چيزهائى شنيدهاى ، درينصورت چگونه خواهيم توانست از از درهاى كاخ عبور كنيم ؟ »
داريوش پاسخ داد : « اوتان ؛ چه بسيار كه زبان از بيان آنچه عمل نشان ميدهد عاجز است و چه بسيار كه بيان عاجز نيست ولى عملى كه به آن منتهى مىشود قابل افتخار نيست با اينحال بدانيد كه كمترين مشكلى براى عبور از محل مستحفظين وجود ندارد .
زيرا اولا در برابر مردانى در رديف و مقام ما هيچكس نيست كه از راه احترام يا به علت ترس درهاى كاخ را نگشايد ، من نيز شخصا براى ورود به كاخ بهانهاى تمام معقول دارم .
من خواهم گفت كه هماكنون از پارس رسيدهام و قصد دارم پيغام پدرم را بعرض شاه برسانم .
هرجا كه دروغ مصلحت باشد در گفتن آن ترديد نبايد كرد « 1 » . ما چه دروغگو باشيم و چه شيفته حقيقت در هرحال هدفى واحد داريم . بعضى از مردم دروغ ميگويند تا از دروغهاى اطمينانبخش خود نفعى ببرند . بعضى ديگر حقيقت را ميگويند تا مردم بيشتر به آنها اعتماد كنند و خود منتفع شوند . و اگر نفعى درميان نبود ، براى مرد راستگو فرقى نميكرد كه دروغ گويد ، و براى دروغگو هم بىتفاوت بود كه راست گويد . نگهبانانى كه از روى ميل بما اجازه عبور دهند بعدها از اين عمل خود پشيمان نخواهند شد و اگر بين آنها كسانى باشند كه بخواهند مانع عبور شوند همانجا به آنها نشان خواهيم داد كه دشمنان ما هستند و با هجوم به داخل كاخ كار خود را انجام خواهيم داد »
هامش
( 1 ) - درباره پارسها كه از دروغ نفرت داشتهاند بيان اين مطلب از قول داريوش قابل مطالعه و مورد ترديد است .