است سرگذشتى كه اهالى آمون دربارهء اين لشكركشى نقل ميكنند .
27 - در موقع بازگشت كبوجيه به ممفيس خداوند آپيس « 1 » كه يونانيان اپافوس « 2 » مينامند بر مصريان ظهور كرد . همين كه ظهور آن اعلام شد مصريان لباسهاى فاخر ببر كردند و به شادى و سرور مشغول شدند
وقتى كبوجيه مصريان را سرگرم اين تظاهرات و شاديها ديد يقين كرد كه ناكامىهاى او موجب سرور و شادى آنان شده است . پس حكام ممفيس را طلب كرد و همين كه آنها بحضور رسيدند از آنها سوال كرد كه بچه جهت نخستين بار كه او از ممفيس ميگذشت مصريان چنين نكردند و امروز در بازگشت او كه به علت پيشآمد تلفات زياد
هامش
مدفون گردند نه يك سپاه عظيم پنجاه هزار نفرى كه با همراهان خود مسافت نسبتا بزرگى را اشغال مىكند . استرابون كه شايد در اصل از هردوت تقليد كرده اغراق را در اين مورد بدرجهاى رسانده كه مدعى است تمام سپاه كبوجيه در حبشه به اين سرنوشت دچار شد و حتى يك نفر جان سالم بدر نبرد .
( 1 ) - آپيس( Apis )خداى مصريان و مظهر زنده ازيريس كه هرچند زمان يك بار به صورت گاو سياهى كه لكه سه گوش سفيدى در پيشانى و لكه سفيد هلالى شكلى در پهلوى راست داشت ظاهر ميشد . مردم روز ظهور اين حيوان را جشن ميگرفتند و شادى ميكردند و سپس اين گاو مقدس را به ممفيس ميبردند و در معبد اين شهر نگهدارى ميكردند و چندين كاهن مقدس براى انجام خدمات او ميگماشتند . بيست و پنجسال بعد گاو را در آب غرق ميكردند و تشييع جنازه مفصلى از او ميكردند و آن را در محلى مقدس به خاك ميسپردند و از آن پس پيوسته عزادار بودند .
اما همين كه گاوى ديگر با اين مشخصات مييافتند بار ديگر جشن ميگرفتند و گاو را در ميان شادى و شعف عمومى به ممفيس ميبردند ( رجوع شود به توضيحات هردوت در بند 28 و بعد همين كتاب ) .
( 2 ) - اپافوس( Epaphos )در افسانههاى يونان باستان فرزند خداوند زوس و يو( Io )بوده است كه يونانيان او را بنيانگذار شهر ممفيس و مظهر خداوند آپيس ميدانستهاند .
مصريان با عقيده يونانيان موافق نبودند و عقيده داشتند كه اپافوس صدها قرن بعد از آپيس به دنيا آمده و غير از او مىباشد . اما علت اينكه يونانيان غالبا خداى مصرى را با اپافوس اشتباه ميكردند اينست كه آپيس به صورت گاو ظاهر ميشده درحاليكه يو( Io )يعنى مادر اپافوس نيز شكل گاوى ماده داشته .