در بسيارى از موارد ديگر هردوت ظاهرا در كمال سادگى مطالب هكاته را عينا نقل كرده و به خود نسبت داده است . پورفير
( Porphyre )
فيلسوف معروف باستان كه در قرن سه قبل از ميلاد ميزيست از قول اوزپ
( Eusepe )
كه در قرن چهار قبل از ميلاد ميزيست و مؤلف كتاب بزرگى دربارهء تاريخ مذهب مىباشد و به « پدر تاريخ مذهبى » معروف است مدعى اينست كه « هردوت در كتاب دوم خود بسيارى از مطالب را كلمهبهكلمه از كتاب هكاته از اهل ملط نقل كرده و فقط مختصر تغييرى در آن داده است . از اين قبيل است سرگذشت سيمرغ و مطالبى كه درباره اسب آبى و صيد تمساح نقل كرده است . » نمونههائى كه پورفير از قول اوزب نقل مىكند و مدعى است هردوت از هكاته نقل كرده محدود به مواردى كه ذكر كرده نيست و اصطلاح « بسيارى از مطالب » خود مؤيد اين ادعا است . قبل از هردوت ، هكاته دربارهء نان مصريان كه كيلستيس
( Kyllestis )
ناميده ميشد سخن گفته و دربارهء شرابى كه مصريان از جو ميساختهاند بحث كرده . اين دو مطلب را كه هردوت در بند 77 از كتاب دوم خود به آن اشاره كرده بادعاى آتنه « 1 » نويسنده و فيلسوف قرن سوم قبل از ميلاد از هكاته اخذ كرده است . بسيارى از مطالبى كه مؤلف دربارهء حيوانات و گياهان مصر و عادات و رسوم مردم آن نقل مىكند بدون ترديد در كتاب هكاته كه امروز از - بين رفته است وجود داشته و مؤلف از آن استفاده كرده است . چون كتاب بدست به مشاهده آثار و ابنيه مصر باستان مشغول بوده شايد قسمت مهمى از ملاحظات شخصى او نيز تا اندازهاى تحت تأثير نوشتههاى مؤلف آن كتاب يعنى هكاته معروف قرار گرفته و سهم مؤلف حاضر از اين لحاظ اينست كه نسبت به صحت يا سقم ادعاهاى سلف خود عملا در محل تحقيق كرده است . ولى آنچه دربارهء اسب آبى نقل كرده و اشتباهاتى كه در اين قسمت مرتكب شده ثابت مىكند كه از اين لحاظ يعنى دقت در صحت يا
هامش
( 1 ) - آتنه( Athenee )نويسنده و فيلسوف يونانى در قرن سه قبل از ميلاد كه در شهر نو كراتيس( Naucratis )از مهاجرنشينهاى يونان در مصر متولد شده بود و كتاب معروفى تحت عنوان « ضيافت سفسطهكاران » تأليف كرده است .