در داخل ، طول آن هيجده آرنج و بيست انگشت « 1 » ، عرض آن دوازده آرنج و ارتفاع آن پنج آرنج است . اين بنادر كنار مدخل معبد قرار دارد « 2 » . و اما علت اينكه آن را به داخل معبد نبردهاند بطوريكه نقل ميكنند چنين است : در موقعى كه آن را به داخل ميكشيدند ، گويا سردسته كارگران كه از كارى به اين طولانى خسته شده بود نالهاى حزين سرداد . آمازيس ظاهرا از اين ناله دچار اضطراب شده و امر كرده است از كشيدن سنگ بجلوتر خوددارى كنند . همچنين نقل ميكنند كه يكى از كسانى كه سنگ را با اهرمها حركت ميداده در زير سنگ خرد شده و در اثر اين واقعه بود كه از كشيدن آن به داخل معبد صرفنظر شد .
176 - آمازيس در تمام معابد معروف ديگر نيز بناهائى احداث كرد كه از حيث عظمت و بزرگى شايان تماشا هستند . بخصوص در ممفيس مجسمه عظيمى است كه در مقابل معبد هفستوس « 3 » بر پشت خوابيده و هفتاد و پنج پا « 4 » طول دارد . بر روى همان پايه دو مجسمه بزرگ ديگر از سنگ حبشى برپا ايستادهاند كه هريك بيست پا ارتفاع دارند و يكى از آنها در يك طرف مجسمه بزرگتر و ديگرى در طرف ديگر آن قرار دارد « 5 » . در سائيس « 6 » مجسمه بزرگ ديگرى است كه آن نيز مانند مجسمه ممفيس بر زمين خوابيده همچنين آمازيس بناى معبد بزرگى را كه در ممفيس
هامش
( 1 ) - انگشت واحد طول در يونان باستان و برابر 18 ميليمتر ( يادداشت مقدمه در - بارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .
( 2 ) - اين اظهار هردوت ترديدى باقى نميگذارد كه بناى مورد بحث همانست كه مورخ در بند 155 به آن اشاره كرده و ابعاد آن را اشتباها چهل آرنج نقل كرده .
( 3 ) - هفستوس( Hephaistos )، خداى آتش و آهن كه و و لكن( Vulcain )نيز ناميده ميشد .
( 4 ) - پا واحد طول در يونان باستان و برابر 296 ميليمتر ( يادداشت مقدمه دربارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .
( 5 ) - از اين عبارت معلوم نيست مقصود هردوت اينست كه مجسمه بزرگ 75 پائى نيز بر روى همين پايه استوار شده و بعدها بر روى زمين افتاده بوده است ، يا از ابتدا آن را از پشت بر روى زمين نهاده و دو مجسمه ديگر را در دوسوى آن قرار دادهاند .
( 6 ) -Sais