شده « 1 » ، هريك از ديوارها كه بابعاد مساوى ميباشند چهل آرنج « 2 » است . سقفى كه اين بنا را مستور كرده از قطعه سنگ يك پارچه است كه روى آن قرار داده شده و برجستگى به طول چهار آرنج « 2 » در آن وجود دارد .
156 - بنابراين ، از چيزهائى كه در موقع تماشاى اين معبد به چشم مىخورد اين بنا به نظر من از همه شگفتآورتر است . از چيزهائى كه بعد ديده مىشود شگفتانگيزتر از همه آنها جزيرهايست كه كميس « 3 » نام دارد و در درياچهاى عميق و وسيع در نزد يكى معبد بوتو « 4 » قرار دارد . بطوريكه مصريان نقل ميكنند اين جزيره مواج است .
ولى من شخصا هرگز نديدم كه اين جزيره مواج باشد و يا كمترين تكانى بخورد و وقتى من چنين چيزى را ميشنوم با كمال حيرت از خود سؤال ميكنم آيا حقيقتة ممكن است جزيرهاى بتواند مواج باشد . آنچه مسلم است اينكه در اين جزيره معبد بزرگى براى آپولون بنا كردهاند كه سه قربانگاه دارد و تعداد زيادى درخت خرما و درختان بسيار ديگرى در آن روئيده كه بعضى ميوه دارند و بعضى ندارند « 5 » .
مصريان براى اثبات مواج بودن جزيره كميس اين افسانه را نقل ميكنند : لتو « 6 »
هامش
( 1 ) - وجود سنگ مكعبشكل يك پارچه كه هريك از ابعاد آن چهل آرنج طول داشته باشد بعيد به نظر ميرسد و حتى وجود تخته سنگهائى به اين ابعاد نيز بعيد به نظر ميآيد . محتمل است يكى از استنساخكنندگان بعد از هردوت عدد 24 را اشتباها 40 تحرير كرده و اين غلط به نسخ بعدى منتقل شده باشد . معلوم نيست چرا هردوت فقط بذكر چگونگى دو بعد اين بنا اكتفا كرده و بعد سوم يعنى عرض آن را فراموش كرده . فقط در يك صورت ممكن است هردوت اشتباه نكرده و با اين بيان مقصود خود را بطور كامل ادا كرده باشد و آن در صورتى است كه اين بنا به صورت مكعب متساوى الاضلاع بوده باشد كه بتوان طول و عرض آن را يكى دانست .
( 2 ) - آرنج واحد طول در يونان باستان و برابر 444 ميليمتر ( رجوع شود به يادداشت مقدمه دربارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .
( 3 ) -Chemmis( 4 ) -Bouto( 5 ) - ظاهرا مقصود هردوت از طرز بيان اين عبارت اينست كه وجود اين بناى بزرگ و درختان ريشهدار در اين جزيره دليل آنست كه قشر خاك آن ضخيم است و بنابراين نميتواند مواج باشد .
( 6 ) -Leto