زمانى بيشترى بوده ولى نسبت به ديونيزوس اين فاصله از همه كوتاهتر است و بطوريكه حساب ميكنند از ديونيزوس تا آمازيس پانزده هزار سال فاصله است .
مصريان مدعى هستند كه به اين ارقام اطمينان كامل دارند زيرا پيوسته حساب سالها را داشتهاند و وقايع را تحرير كردهاند . از ديونيزوس كه ميگويند از سمله « 1 » دختر كادموس « 2 » به دنيا آمده تا زمان ما تقريبا هزار سال فاصله « 3 » است . هراكلس پسر آلكمن « 4 » در حدود نهصد سال پيش از ما بوده و پان پسر پنلوپ « 5 » ( زيرا بطورى كه يونانيان نقل ميكنند پان از هرمس « 6 » و پنلوپ به دنيا آمده است ) از جنگ تروآ بما نزديكتر است و تا زمان من در حدود هشتصد سال داشته .
146 - بين اين دو دسته روايات هركس مختار است هركدام را صحيحتر تشخيص ميدهد ، بپذيرد ، ولى من نظر خود را در اينباره اظهار كردهام « 7 » . . . « 8 » زيرا اگر ديونيزوس فرزند سمله و پان فرزند پنلوپ نيز مانند هراكلس فرزند
هامش
( 1 ) - سمله( Semele )مادر ديونيزوس و دختر كادموس پادشاه شهر تب .
( 2 ) - كادموس( Cadmos )مؤسس افسانهاى شهر تب( Thebes )در يونان باستان
( 3 ) - اگر همانطور كه هردوت در بند 44 همين كتاب مدعى است بين كادموس و هراكلس پنج نسل فاصله بوده باشد بين هراكلس و ديونيزوس كه نوهء كادموس بوده است نيز نبايد بيش از سه نسل يعنى در حدود يك قرن فاصله باشد .
( 4 ) - آلكمن( Alcmene )زوجه آمفيتريون( Amphitryon )كه فريب ژوپيتر را خورد و از او هراكلس معروف را به دنيا آورد . هراكلس را ، هم فرزند آمفىتريون ميدانند و هم فرزند ژوپيتر .
( 5 ) - پنلوپ( Penelope )زوجه اوليس( Ulysse )و مادر تلماك( Telemaque )و بطوريكه هردوت در همين بند نقل مىكند مادر پان( Pan )خداوند رمه نيز بوده است .
( 6 ) - هرمس( Hermes )يا مركور( Mercure )فرزند ژوپيتر ، پيامبر خدايان خداى سخن و فصاحت .
( 7 ) - اشاره هردوت به بند 50 همين كتاب است كه در آنجا مدعى است كه به نظر او منشاء تمام افسانههاى خدايان يونانى از مصر است . بديهى است در اين مورد هردوت حق را بجانت روايت مصريان ميدهد .
( 8 ) - در اين قسمت از متن هردوت بايد نقصى وجود داشته باشد يا قسمتى از آن حذف شده باشد ، زيرا تا اينجا مؤلف از هراكلس و پان و ديونيزوس توأما سخن ميگويد ولى از اين قسمت ببعد احساس مىشود كه مؤلف بين پان و ديونيزوس از يكطرف و هراكلس از جانب ديگر اختلاف قائل مىشود .