كه چهمقدار براى ابزارآلات آهنى كه هنگام كار مصرف ميشده و همچنين براى غذا و پوشاك كارگران مصرف شده باشد ، در حالى كه ميدانم كه ساختن اين هرم مدت زمانى طولانى كه ما بدان اشاره كرديم طول كشيد و بايد مدت زمانى نيز كه براى تراشيدن سنگها و حمل آنها و حفر مجراى زيرزمينى طول كشيد بر آن اضافه كرد و به نظر من اين كارها هم در مدتى كوتاه انجام نگرفته است .
126 - خئوپس بدرجهاى از فساد تنزل كرده بود كه درموقعى كه به پول محتاج شده بود دختر خود را در فاحشهخانهاى نهاد و به او امر كرد كه مبلغى پول - كه چون كاهنان مبلغ آن را تصريح نكردهاند من از مقدار آن بىاطلاعم - جمعآورى كند . ولى او علاوه بر آنچه كه بدستور پدر جمعآورى كرد ظاهرا بفكر افتاد كه خود نيز بخرج خود بنائى يادگار گذارد . پس ، از هريك از كسانى كه بملاقات او مى - آمدند تقاضا كرد قطعه سنگى نيز به او هديه كنند و بطوريكه كاهنان نقل ميكنند با اين سنگهاى هرمى بنا كرد كه درميان دسته اهرام سهگانه و در مقابل هرم بزرگ قرار دارد و هرضلع آن يك پلتر و نيم « 1 » است « 2 » .
127 - بطوريكه مصريان نقل ميكنند خئوپس مدت پنجاه سال سلطنت كرد و بعد از مرگ او برادرش خفرن « 3 » در سلطنت جانشين او شد . و باز بطوريكه نقل ميكنند اين پادشاه از هرحيث از او تقليد كرد و بخصوص او نيز هرمى بنا كرد كه به بزرگى هرم خئوپس نيست ( ما خود آنها را اندازه گرفتهايم ) . . . ، « 4 » زيرا در زير آن
هامش
( 1 ) - پلتر( Plethre )واحد طول در يونان باستان و برابر صد پا يا 29 متر و 6 ميليمتر ( رجوع شود به يادداشت مقدمه دربارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .
( 2 ) - در ويرانههاى يكى از معابد نزديك به اهرام كتيبهاى كشف شده كه بموجب آن خئوپس در كنار هرم خود هرمى نيز براى دختر خود هونتسن( Hontsen )بنا كرده است .
( 3 ) - خفرن( Chephrene )يا خافرا( Khafra )پادشاه مصر از سلسله چهارم فراعنه ، برادر خئوپس و سازندهء دومين هرم بزرگ . بطوريكه بعضى اسناد حجارى شده عهد عتيق حكايت دارند بين اين پادشاه و خئوپس پادشاه ديگرى سلطنت كرده كه ددفرا( Dedfera )نام داشته و محتمل است خفرن برادر همين شخص بوده باشد .
( 4 ) - در اينجا قسمتى از متن اصلى كتاب هردوت از بين رفته ولى سياق عبارت كاملا مانده .