آنچه در اينباره گفتم عقيده شخص من است در موقعى كه هنوز چيزى در اينباره از كسى نشنيده بودم . ولى چون اين فكر در سر من بود از كسانى از هردو قوم در اينباره استفسار كردم و مشاهده كردم كه اهالى كولشيد يادگارهاى بيشترى از مصريان دارند و مصريان يادگارهاى كمترى از اهالى كولشيد دارند . ولى بعضى از مصريان به من گفتند كه بعقيده آنها اهالى كولشيد بازماندگان سربازان سسوستريس هستند .
من شخصا اين نكته را از روى دلائل و امارات زير حدس زده بودم : نخست به آن دليل كه اهالى كولشيد پوستى گندمگون و موهائى مجعد دارند ( ولى درحقيقت اين موضوع دليل چيزى نميتواند باشد زيرا اقوام ديگرى نيز چنين هستند ) . دليل دوم كه اهميت بيشترى دارد اينست كه فقط اهالى كولشيد و مصريان و حبشيان هستند كه از قديمترين ايام ختنه كردن نزد آنها معمول بوده . فينيقىها و سوريهاى فلسطين خود اعتراف ميكنند كه اين رسم را از مصريان گرفتهاند . سوريهائى كه در منطقه رود ترمودون « 1 » و پارتنيوس « 2 » سكونت دارند و ماكرونها « 3 » كه همسايگان آنها هستند ميگويند كه اين رسم را بتازگى از اهالى كولشيد گرفتهاند . اينها تنها اقوامى هستند كه عادت ختنه كردن نزد آنها معمول است و ميتوان كاملا ملاحظه كرد كه آنها ختنه را مانند مصريان ميكنند . چون ختنه كردن بين مصريان و حبشىها از قديمترين ايام معمول بوده ، من نميتوانم بگويم كداميك از اين دو قوم اين رسم را از ديگرى اخذ كرده است ؛ و اما درباره اينكه ديگر اقوام اين رسم را به علت رفتوآمد زياد در مصر آموختهاند يك دليل قوى براى من موجود است كه چنين است : تمام فينيقىهائى كه در يونان رفتوآمد دارند ديگر اجزاء طبيعى بدن خود را مانند مصريان نميكنند و اطفال خود را ختنه نميكنند .
105 - دربارهء اهالى كولشيد نكته ديگرى كه اين قوم را به مصريان نزديك مىكند و ميتوان روى آن تكيه كرد اينست كه اهالى كولشيد و مصريان تنها اقوامى هستند
هامش
( 1 ) - ترمودون( Thermodon )رودخانهايست كه بدرياى سياه ميريزد .
( 2 ) - پارتنيوس( Parthenios )( 3 ) -Macrons