چنين نيست « 1 » . اما شكل اين حيوان چنين است : حيوانى است چهارپا كه پاهاى آن مانند پاى گاو به شكل چنگال است ؛ پوزه آن پهن است و يالى مانند اسب دارد و دندانهايش برجسته و بيرون آمده است . دم آن مانند دم اسب است و مانند اين حيوان صدا مىكند و اندام آن به بزرگى بزرگترين گاوها ميرسد « 2 » . پوست آن بقدرى ضخيم است كه آن را خشگ ميكنند و با آن دسته كارد ميسازند .
72 - در رود نيل سگ آبى نيز يافت مىشود و آن را نيز مقدس ميدانند « 3 » . از بين ماهيها نوعى را كه لپيدول « 4 » مينامند و همچنين مارماهى را مقدس ميدارند و آن را مخصوص نيل ميدانند . از پرندگان غازهائى كه به شكل روباه ميباشند مقدساند .
73 - همچنين پرنده مقدس ديگرى است كه سيمرغ نام دارد و من فقط تصوير نقاشى شدهء آن را ديدهام . و به همين جهت كمتر در مصر ديده مىشود و بطوريكه اهالى هليوپوليس « 5 » نقل ميكنند هرپانصد سال يك بار در مصر ديده مىشود . بعقيده آنها سيمرغ وقتى ميآيد كه پدرش بميرد . اگر اين پرنده همانطور كه آن را نقاشى ميكنند باشد شكل ظاهرى و اندازه آن چنين است كه شرح مىدهم : پرهاى بالهايش بعضى طلائى رنگ و بعضى قرمز تند است . از حيث شكل و اندازه جثه به عقاب بسيار شبيه است « 6 » . دربارهء عجايب اين حيوان داستانى نقل ميكنند كه به نظر
هامش
( 1 ) - در پاپرميس شايع بوده كه اسب آبى با مادر خود نزديكى مىكند و چون اين مطلب با افسانهاى كه درباره خدايان پاپرميس نقل ميشد شباهت داشت آن حيوان را مقدس ميدانستند ، در حالى كه در ديگر نقاط مصر اسب آبى مظهر دشمنى با ازيريس شناخته شده بود .
( 2 ) - جثه اسب آبى بطور يقين از جثه بزرگترين گاوها بزرگتر است . بنابراين بايد نتيجه گرفت كه يا هردوت خود اين حيوان را به چشم نديده و يا بدقت آن را مشاهده نكرده است .
( 3 ) - در رود نيل چنين حيوانى يافت نميشود .
( 4 ) -Lepidole( 5 ) -Heloipolis- شهر مصر باستان در ساحل شرقى نيل در يازده كيلومترى محل فعلى قاهره .
( 6 ) - مصريان سيمرغ را به شكل مرغ ماهيخوار خاكسترى رنگ نمايش ميدهند و از اينقرار هردوت از حيث شكل و رنگ اين حيوان دچار اشتباه شده است . شايد اشتباه او از حيث رنگ پرها از آنجهت باشد كه او نقاشىهاى مذهبى و تفننى اين حيوان را كه معمولا با رنگهاى زننده تزيين ميشده ديده است ، ولى اشتباه او از حيث شكل ظاهرى و قيافه آن حيوان و شباهت آن يا عقاب معلوم نيست از كجا ناشى شده .