در خانهاى كه سگى بميرد ، تمام بدن و سر را ميتراشند « 1 » .
67 - گربههاى مرده را باماكن مقدس مىبرند و آنها را موميائى ميكنند و سپس در بوباستيس دفن ميكنند . سگ مرده را هركس در شهر خود در تابوتهاى مقدسى قرار ميدهد و دفن مىكند . موشها را نيز مانند سگان دفن ميكنند .
موش پوزه باريك و بازها را به شهر بوتو « 2 » مىبرند و مرغهاى آبى را به شهر هرموپوليس « 3 » خرسها را كه در مصر نايابند و گرگها را كه از روباه بزرگتر نميشوند در همانجا كه جسد آنها را مييابند دفن ميكنند .
68 - و اما اكنون كلمهاى چند دربارهء تمساح بگوئيم . در مدت پنج ماه از فصل زمستان تمساح چيزى نميخورد و با اينكه حيوانى چهارپا است ، در خشگى و آب ساكن زندگى مىكند . تمساح تخم ميگذارد و تخمهاى خود را در خشگى ميپروراند .
قسمت بزرگى از روز را در خشگى ميگذراند ولى تمام شب را در رود كه آب آن هنگام شب از هوا و شب نم زمين گرمتر است ميگذارند . از بين تمام موجوداتى كه در اين جهان ميشناسيم ، تمساح تنها حيوانى است كه از كوچكترين جثهها به بزرگترين آن ميرسد . زيرا تخم آن از تخم غاز بزرگتر نيست و بچهاى كه از آن خارج مىشود جثهاش به نسبت همان تخم است . ولى وقتى بزرگ مىشود گاه به طول دوازده آرنج « 4 » و حتى بيشتر ميرسد . چشمان آن باندازهء چشمان خوك است و دندانهاى برجسته بزرگش متناسب با جثهاش مىباشد . اين حيوان تنها حيوانى است كه زبان ندارد . همچنين فك سفلاى آن متحرك نيست و تنها حيوانى است
هامش
( 1 ) - آنچه هردوت در اين بند ميگويد با نوشتههاى او در بند 36 مغايرت دارد ، چه در بند 36 گفته است كه مصريان در حال عادى سرهاى خود را ميتراشند و در مواقع عزادارى موهاى سر خود را بلند ميكنند ، در حالى كه در اينجا هردوت عكس آن را مدعى است و ميگويد كه در مواقع عزادارى سر خود را ميتراشند .
( 2 ) -Boutou( 3 ) -Hermopolis- يكى از شهرهاى مصر باستان كه محل پرستش هرمسHermesبوده است .
( 4 ) - واحد طول در يونان باستان و برابر يك پا و نيم يا 444 ميليمتر ( رجوع شود به يادداشت مقدمه دربارهء اوزان و مقادير در يونان باستان ) .