بدرياى سياه ميريزد .
34 - چون رود ايستر از كشورهاى مسكونى عبور مىكند بسيارى از مردم آن را ميشناسند ، در حالى كه هيچكس نميتواند دربارهء سرچشمه نيل سخن گويد ، زيرا از افريقا كه غير مسكون و لم يزرع است ميگذرد . آنچه من دربارهء سرچشمههاى آن ميدانستم تا جائى كه تحقيقات من اجازه ميداد بيان كردم . اين رود به سرزمين مصر كه تقريبا در برابر سرزمين كوهستانى سيليسى قرار دارد وارد مىشود و از اينجا تا سينوپ « 1 » كه در ساحل درياى سياه قرار دارد به خط مستقيم به مقدار پنج روز راه براى يك مرد چابك فاصله است « 2 » . و سينوپ در برابر محلى كه رود ايستر به دريا ميريزد قرار دارد . بدين ترتيب ، بعقيدهء من رود نيل از سراسر افريقا ميگذرد و با رود ايستر شباهت دارد . در اينجا سخن را دربارهء نيل قطع ميكنم .
عادات و رسوم مصريان
35 - اكنون به وصف مصر مىپردازم و بتفصيل از آن ياد ميكنم . زيرا در اين كشور با مقايسه با هركشور ديگر از همهجا بيشتر عجايب ديده مىشود و كارهاى شگفتى كه از حدود وصف خارج است از همهجا بيشتر مشاهده مىشود . به همين جهت من بتفصيل بيشترى از آن سخن خواهم گفت .
مصريها در اقليمى شگفت و در ساحل رودى زندگى ميكنند كه خصوصيات آن با رودهاى ديگر فرق دارد و به همين جهت تقريبا در جميع مسائل مربوط به عادات و رسوم ، عكس عادات و رسوم اقوام ديگر را دارند « 3 » . در مصر زنان به بازار ميروند و كسب خردهفروشى با آنان است ، در حالى كه مردان در خانه ميمانند و بافندگى ميكنند .
هامش
( 1 ) - سينوپ( Sinope )شهر قديم آسياى صغير واقع در ساحل درياى سياه و موطن ديوژن فيلسوف معروف عهد قديم .
( 2 ) - هردوت در اين مورد بطور قطع دچار اشتباه شده است ( رجوع شود به كتاب اول هردوت - بند 72 - يادداشت توضيحى ) .
( 3 ) - دربارهء مطالب اين بند و بند بعد رجوع شود به توضيح خارج از متن .