رازش فاش نشود « 1 »
اين بود اظهارات پارسها و فينيقىها درين باره . و اما من شخصا از اظهار عقيده نسبت به اين وقايع و اينكه ترتيب آن چگونه بوده است خوددارى ميكنم . ولى در حدودى كه شخصا اطلاع دارم كسانى را كه ابتكار آغاز عمليات تهاجمى را نسبت به يونان به عهده دارند معرفى ميكنم « 2 » و ضمن بيان مطلب از شهرهاى كوچك و بزرگ ياد خواهم كرد . زيرا شهرهائى كه در گذشته بارونق و بزرگ بودهاند امروز غالبا به صورت شهرهائى كوچك درآمدهاند ، و آنها كه در زمان من شهرهائى بزرگ محسوب ميشوند در گذشته شهرهائى كوچك بودهاند . چون اطمينان دارم كه رونق و سعادت بشرى هرگز بدرجهاى معين ثابت نمىماند از شهرهاى گذشته و امروز بطور مساوى ياد خواهم كرد .
هامش
( 1 ) - در سرود پانزدهم اوديسه نيز واقعهاى نظير اين واقعه مشاهده مىشود : خدمتكار اومه( Eumee )با يكى از ملاحان فينيقى روابطى برقرار مىكند و آنگاه از روى ميل با آنان ميگريزد . وجه مشابهت اين دو افسانه به همين جا محدود مىشود ، چه خدمتكار اومه كه خود از اهل فينيقيه بوده در حقيقت از اسارت و بندگى ميگريخت و مانند « يو » موجب فرار او اين نبود كه از ملاحان فينيقى باردار شده باشد .
( 2 ) - ظاهرا هردوت به كرزوس پادشاه ليدى اشاره مىكند .