215 - ماساژتها مانند سكاها لباس در برميكنند و زندگى آنها نيز به زندگى سكاها شباهت دارد « 1 » . آنها هم با اسب و هم پياده مىتوانند بجنگند ( زيرا با اين هردو طريق جنگ آشنا هستند ) ، كمان و نيزه به كار مىبرند و معمولا با تبرى كه ساگار « 2 » نام دارد مسلح ميباشند . آنها براى ساختن اسلحههاى خود فقط طلا و برونز به كار مىبرند . براى نوك نيزهها و تيرهاى خود و همچنين لبهء تبر هميشه برونز به كار مىبرند ، ولى كلاه فلزى و كمربند و زرهء « 3 » خود را از طلا زينت ميدهند . همين كار را با اسبان خود نيز ميكنند ، بدين ترتيب كه سينهء آنها را از زرهى از برونز ميپوشانند و در تزيينات افسار و قلادهء دهان و صفحهاى كه مقابل چشم آنها است طلا به كار مىبرند و هرگز آهن و نقره مصرف نمىكنند . از اين دو فلز در كشور آنها اصلا يافت نميشود ،
هامش
سيروپدى( Syropedie )روايت ديگرى نقل مىكند . در هر حال بين آن دسته از مورخين نيز كه از مرگ كوروش روايتى نظير روايت هردوت نقل كردهاند اختلاف جزئى در روايت مشهود است و شايد به همين اختلافات جزئى است كه هردوت در اين عبارت اشاره مىكند .
نكته مسلم آنكه آنچه هردوت دربارهء جزئيات اين واقعه نقل مىكند بيشتر جنبه افسانه و داستان دارد . از روايت او چنين نتيجه گرفته مىشود كه جسد كوروش بدست دشمنان او افتاد ، در حالى كه امروز مقبرهء اين پادشاه در قلب سرزمين پارس در دشت مرغاب قرار دارد و غير قابل تصور است كه با آن همه دشمنى و كينهاى كه ملكهء توميريس نسبت به او داشته پارسيان توانسته باشند جنازهء او را بازگيرند و در پارس دفن كنند . گزنفون معتقد است كه كوروش بين افراد خانواده خود در پارس بمرگ طبيعى درگذشته است .
( 1 ) - هردوت در قسمت اول كتاب چهارم خود نمونهاى از نوع زندگانى اقوام سيت را تشريح كرده است . ولى در اين قسمت دربارهء عادات و رسوم آنها جز اطلاعات مختصر و پراكنده نميتوان يافت ، در حالى كه هردوت دربارهء عادات و رسوم بابلىها شرحى مفصل نقل كرده . بنابراين ، اشارهاى كه او به شباهت عادات و رسوم ماساژت و اقوام سيت مىكند درحقيقت زائد و بى مورد است ، زيرا وقتى از اصل صحبتى نشده باشد از فرع هم نميتوان كرد . احتمال دارد هردوت اين قسمت را از يكى از مورخين متقدم خود اخذ كرده باشد و آن مورخ قبل از شرح احوال ماساژتها شرح مبسوطى دربارهء سكاها و عادات و رسوم آنها گفته باشد كه هردوت عينا نقل كرده .
( 2 ) - ساگار( Sagare )نوعى تبر دوسر بود .
( 3 ) - زرهء ماساژتها نوعى كمربند پهن بود كه تمام قسمت علياى بدن را تا زير بغل ميپوشاند .