فرق بزرگ هردوت با اين دسته از مورخان باستان دراينست كه هردوت در طرحريزى كتاب خود وسعت نظر بيشترى داشته و اگر هكانه را استثناء كنيم ميتوان مدعى شد كه هردوت از حيث اهميت كتاب و بزرگى هدفى كه در نظر داشته و وحدت كتابى كه تأليف كرده با هيچيك از مؤلفان قبل از زمان خود قابل قياس نميباشد .
شيوهء نويسندگى اين مؤلف در عين حال كه معرف روحيهء شاعرپيشه اوست ، بهترين نشانهء غرور و جاهطلبى او در عالم تأليف نيز مىباشد و اگر چنين نبود مورخ جوان نقشهء تأليف نخستين تاريخ جامع جهان را در مخيله خود نمىپرورانيد . همانطور كه قبلا اشاره شد ، اين نكته مورد بحث است كه آيا مؤلف از آغاز كار چنين طرح و نقشهء وسيعى داشته يا در طى عمل رفتهرفته بدان علاقمند شده و يادداشتهاى كوچك و مختصر خود را به صورت كتابى جامع گرد آورده است . ظن غالب برآنست كه هردوت بتدريج بنگارش تاريخ جهان مشغول شده و چون بروابط اقوام و ملل و ارتباط مردمان آن زمان پى برده و خود شاهد آن بوده است كه چگونه در طى تاريخ امپراتورىها و تمدنهاى جديد بر ويرانههاى تمدنها و امپراتورىهاى قديم پىريزى شده ، كمكم به اين نكته مهم توجه كرده است كه حيات بشرى به صحنهء نمايش بزرگى شباهت دارد كه مراحل مختلف آن مانند سلسله زنجير حوادث يك داستان بهم مربوط است . در همين موقع است كه ظاهرا هردوت پس از وقوف به اصل وحدت تاريخ جهان و ارتباط وقايع با يكديگر هدف اوليهء خود را تغيير داده و قصد تأليف كتابى دربارهء تاريخ ربع مسكون زمان خود كرده است . مؤلف در تصور وحدت تاريخ جهان به حدى مبالغه كرده است كه در نخستين فصل از كتاب اول خود دو قوم يونانى و پارس را باهم روبرو و اين دو قوم را به صورت دو قهرمان بزرگ تاريخ جهان معرفى مىكند ( جلد اول - بند 1 تا 4 ) . تاريخ جهان در حقيقت از قديمترين ايام و تا جائى كه بشر از افسانههاى كهن يو
) oI (
و مده
( Medee )
و هلن
( Hellene )
بخاطر دارد پيوسته انعكاسى از رقابت شرق و غرب بوده و هردوت بهتر از هركس از عهدهء بيان اين رقابت بزرگ و كهن برآمده است . تاريخ هردوت درحقيقت تاريخ نزاع و برخورد آسيا