توضيح خارج از متن دربارهء « تاريخ كوروش »
قسمت دوم از كتاب اول هردوت كه تحت عنوان « تاريخ كوروش » بشرح احوال اين پادشاه اختصاص دارد به سه قسمت تقسيم مىشود :
1 - قسمت اول كه شامل مطالب بند 95 تا 130 است درحقيقت بازگشتى است به عقب نسبت به آنچه مؤلف سابقا تحت عنوان « تاريخ كرزوس » نقل كرده است . هردوت خود در آغاز بند 95 به اين مطلب اشاره مىكند و چنين ميگويد : « اكنون ادامهء سرگذشتى كه بدان مشغول هستم مستلزم آنست كه دربارهء اين شخص كه كوروش نام داشت و امپراتورى كرزوس را سرنگون كرد كلمهاى چند بگويم و چگونگى تسلط پارسها را بر آسيا شرح دهم . » و نيز در پايان بند 130 اضافه مىكند : « اين بود مختصرى دربارهء تولد و تربيت كوروش و چگونگى رسيدن او به پادشاهى . بعد از اين واقعه ، به شرحى كه قبلا نقل كردم ، كرزوس به علت خطائى كه مرتكب شد او را بر خود برانگيخت . كوروش او را مغلوب كرد و وقتى كرزوس نيز مغلوب شد سلطنت كوروش بر سراسر آسيا توسعه يافت . »
هردوت در اين قسمت ، قبل از بيان افسانهء تولد كوروش و دوران جوانى او و جلوس او بسلطنت پارس ، شرحى دربارهء چگونگى استقرار امپراتورى ماد بيان مىكند و اقدامات پادشاهان خاندان ماد را تا زمان آستياژ كه بدست كوروش از سلطنت خلع شد خلاصه مىكند ؛ ايرادى كه در اين قسمت به مؤلف وارد است اينست كه در آغاز بند 95 كه مؤلف خود صحبت از نقل تاريخ پارسها مىكند اشارهاى به نقل قسمتى از تاريخ گذشته مادها نميكند ، در حالى كه مطالب بند 95 تا بند 123 منحصرا به شرح تاريخ خاندان ماد اختصاص دارد و حق اين بود كه مؤلف در مقدمهء بند 95 مختصر