تصور آورد . ديگربار به رودخانه رسيديم و از پلى گذشتيم . ساختمان اين پل به شكوه و زيبايى پلى كه پيشتر ديديم نمىرسيد ، اما باز ديدنى بود . راهمان را دنبال كرديم و به محلّ شركت هوتس در جلفا رسيديم ؛ و پس از ديدن كردن از آقاى كورونووى رئيس اين شعبه شركت بارمان را گشوديم . اينجا در جلفا شمار بسيارى ارامنه زندگى مىكردند و خانه ويرانه هم [ نشانه رونق پيشين اين شهر ] بسيار بود ، اما دكان كم بود .
حكومت اصفهان
سهشنبه 24 ، صاف ، 85 درجه :
حاكم اصفهان پسر سوم شاه « 1 » ظل السلطان بود كه 35 سال داشت و هنگام ورود ما به اصفهان با خدم و حشمى كه 4000 قاطر بنهء آن را مىكشيد سرگرم بلوك گردشى بود و به محمره رفته بود . از اينرو نتوانستيم براى سلام و عرض ادب از او ديدن كنيم . در اصفهان نيرويى مركب از دو - سه هزار سرباز بود به فرماندهى صارم الدوله برادرزن ظل السلطان . اين واحد قشون ، به احتمال ، قدرت چندانى ندارد ؛ و وضع افراد آن مانند سربازهايى است كه در بوشهر ديديم .
كاخهاى صفوى
چهارشنبه 25 ، صاف ، 85 درجه :
ساعت 4 عصر از محل اقامتمان روانه شديم و از [ سى و سه ] پل كه گذشتيم و وارد شهر شديم .
به كاخى كهنه رسيديم . ارتفاع ايوان اينجا حدود 15 متر و مانند صحنه نمايشى است كه سقف آن بر هفت - هشت ستون استوار باشد . نماى ساختمان و سقف و ستونها همه آيينهكارى شده است ، و زيبايى آن به وصف درنمىآيد . نقش و طرح گوناگون گيراى اينجا چشم را خيره مىكند . [ در نماسازى اين كاخ ] كف محوطه با آجر فرش شده و در ميان آن حوضى چهارگوش از مرمر با فوارهاى در ميان آن ساخته شده است . گفتند كه درازاى اين حوض بيش از 50 متر است . عظمت و زيبايى اين ساختمان بسيار نظرگير بود . گويا اين كاخ هم از بناهاى شاه عباس است .
نقشجهان
در اينجا از سى و سه پل گذشتيم و خيابانى را كه سه معبر [ در ميان رديفهاى درختان ] دارد
هامش
( 1 ) . به احتمال ، منظور ردهء مقامى يا ترتيب جانشينى است .