مجدداً به حجر افزود امّا سه ديوار ديگر را به حال خود واگذاشت .
3 - مانند ابن زبير براى كعبه چهار ركن ساخت .
4 - درِ شرقى خانه را بالا برد و همانند بناى قريش آن را با سنگهاى كعبه استوار ساخت .
5 - وى از ارتفاع درِ كعبه چهار ذراع و يك وجب كم كرد .
6 - درِ غربى كعبه را ، كه به وسيلهء ابن زبير گشوده شده بود ، بست .
7 - ساختمان حَجّاج بر اساس ساختمان قريش بود ، به جز آنكه همانند ابن زبير در ديوار كعبه از سوى حجر دو ركن قرار داد و مانند بناى قريش آن را دايرهاى ساخت .
8 - پلّههاى درونى كعبه ساختهء حَجّاج است ؛ زيرا اين پلّه در ديوارى قرار داشت كه حجاج آن را منهدم كرد . همچنين درگاه درِ شرقى كعبه تا زمين ، از ساختههاى حجاج بود ؛ زيرا كه وى اين در را مجدداً از سطح زمين بالا برد .
9 - اين ساختمان در سال 74 هجرى بنا شد .
ويژگيهاى كعبهء ساخته شده به وسيلهء سلطان عثمانى
در ساعت دو بامداد روز چهارشنبه ، نوزدهم شعبان سال 1039 هجرى باران شديد و سيلآسايى در مكّه و نواحى آن باريدن گرفت كه در نتيجه ، سيل وارد مسجدالحرام شد و آب تا نزديكى قفلِ درِ كعبه بالا آمد . به عبارت ديگر ، ارتفاع آب به حدود دو متر از سطح زمين مسجدالحرام رسيد . در بعد از ظهر روز بعد ؛ يعنى پنجشنبه ، ديوار سمت شامى كعبه فرو ريخت ، سپس ديوار سمت شرقى تا نزديكيهاى درِ كعبه منهدم شد .
همچنين يك ششم از ديوار غربى كعبه نيز فرو ريخت . بدين ترتيب در اين سو تنها دو سوّم از ديوار و بخشهايى از سقف باقى ماند . به دستور سلطان مراد ، بازسازى كعبه آغاز شد كه اين كار در ماه رمضان سال 1040 هجرى به پايان رسيد . « 1 »
هامش
( 1 ) - يازدهمين بازسازى كعبه به دست تواناى يك مجتهد كاشانى انجام پذيرفته است . سيد زينالعابدين بن نور الدينبن مرادبن علىبن مرتضى الحسينى الكاشانى كه اين خدمت بزرگ اسلامى را عهدهدار بود ، شرح آن را در