به طرف داخل دارالخيزران قرار داشت كه خانهء بلال بود . »
اين پناهگاه ، پس از خانهء حضرت خديجه عليها السلام يكى از مهمترين و مقدسترين جايگاههاى مكه است ؛ زيرا رسول خدا صلى الله عليه و آله زمان زيادى را در اين محل به سر برده و در آن به تبليغ رسالت خويش ، در دورهء پنهانى پرداخته است . اين خانه پناهگاهى بود براى رسول خدا از شرّ دشمنان و كفار قريش و حضرت به همراه پيروان و ايمان آورندگان در آن جمع مىشد و به طور مخفيانه نمازهاى پنجگانه را اقامه مىكرد .
خانهء ارقم و مسجدى كه در داخل آن قرار دارد ، بارها تجديد ساختمان و ترميم گرديده است كه از آن جمله مىتوان از موارد ذيل نام برد :
1 - به وسيلهء خيزران مادر هارون الرشيد تجديد بنا شد . وى مسجد داخل آن را در سال 171 هجرى بنا نمود .
2 - امين الملك مصلح نيز آن را تعمير و مرمّت كرد .
3 - به وسيلهء وزير الجواد نيز تجديد ساختمان گرديد .
4 - همچنين به وسيلهء المستنصر عباسى تجديد بنا شد .
5 - به وسيلهء ابو جعفر محمد بن على بن ابى منصور اصفهانى وزير شام و موصل در سال 555 هجرى تجديد و تعمير گرديد .
6 - در سالهاى آخر قرن هشتم نيز به وسيلهء بعضى از مجاورين مكه تجديد ساختمان شد .
7 - سلطان مراد چهارم ( عثمانى ) پس از خريدارى آن ، آن را از نو بنا نهاد .
8 - ابراهيم بك در سال 1112 هجرى اين خانه را مجدداً از پايه بنا نهاد و پس از آنكه نماى خانه را به وسيلهء آهك سفيد كرد ، گنبدى بزرگ نيز بر بالاى اين خانه بنا نهاد .
اين گنبد در سال 1343 هجرى منهدم گرديد .
گفتنى است خانهء ارقم بن ابى ارقم ، جايگاه نخستينِ تبليغ سرّى رسالت اسلام و پناهگاه اوليهء پيامبرخدا صلى الله عليه و آله و همراهان او ، در تاريخ بيست و هشتم شوال سال 1375 هجرى ، به بهانهء طرح توسعهء مسجدالحرام ، از سوى « ملك سعودبن عبدالعزيزبن عبدالرحمن » منهدم گرديد ! .
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 252
مساهمون: هادى انصارى
ص٢٥٢