هفتصد كارمند در آن مشغول به كار مىباشند . اين كارمندان شامل 107 نفر مدرس و استاد كه چهل و چهار نفر از آنان داراى حقوق ماهانهاى بين 500 و 100 قرش بوده و باقى به صورت رايگان تدريس مىكنند .
همچنين مسجدالحرام داراى 79 امام جماعت و خطيب حنفى بوده كه 34 نفر آنان به صورت رايگان و 45 نفر ديگر داراى حقوق مىباشند . شافعىها داراى 24 امام جماعت و خطيب هستند كه 16 نفر از آنان رايگان فعاليت مىكنند و باقى داراى حقوق ماهيانه مىباشند . امام جماعت و خطيبهاى مالكيان 14 نفر هستند كه هشت نفر آنان رايگان و باقى در ازاء حقوق ، انجام وظيفه مىكنند .
حنبليان داراى 5 نفر امام جماعت بودند كه دو نفر از آنان به صورت رايگان و سه نفر ديگر در ازاى حقوق كار مىكنند . امام جماعت و يا خطيب داراى حقوق ماهانهاى بين 40 ، 100 و 200 قرش است .
همچنين 52 نفر خواجه ( / آغا ) در مسجدالحرام كار مىكنند كه در بين خود داراى يك رييس و نقيب مىباشند . و نيز 41 نفر مؤذن و 8 نفر مسؤول روشنايى و 12 نفر فراش و 10 نفر محافظان نظم و 20 نفر رفتگر و 30 نفر دربان و 11 نفر پر كننده ظروف آب و 181 نفر شستوشو دهندهء قنديلهاى مسجد و 18 نفر خدمتگزار سيار در مسجد هستند كه در اين ميان 20 نفر نيز داراى حقوق و مزايايى از قديم بودهاند . و 15 نفر از آنان سقاى زمزم مىباشند . اما آن گروهى كه به خدمتگزارى كعبه و پردهدارى آن مشغولند ، از خاندان شيبه هستند و خدمتگزاران بيشتر ، در مسجدالحرام به صورت موروثى انجام وظيفه مىكنند و همواره اين شرف به بزرگترين آنها از نظر سن مىرسد .
شيخ حسينبن عبداللَّه باسلامه ، در كتاب « تاريخ عمارة مسجدالحرام » در بارهء ادارهء مسجدالحرام مطالبى نوشته كه آن را به صورت فشرده مىآوريم :
ادارهء مسجدالحرام همواره به وسيلهء امراى مكهء مكرّمه و واليان آن صورت مىگرفت و اين مسؤوليت در دوران خلفاى راشدين ، خلفاى اموى و عباسى و پادشاهان چركس همچنان ادامه داشت و اميران و واليان مكه همواره در صورت كوتاهى از وظيفهء خود ، نسبت به ادارهء مسجدالحرام در مقابل خلفا و پادشاهان مسؤوليت داشتند .
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 232
مساهمون: هادى انصارى
ص٢٣٢