آنها و حدود حرم راهنمايى كرد .
و همچنين گفت : شنيدهام كه گوسفندان اسماعيل فقط در حدود حرم چرا كرده و هيچگاه از منطقه آن بيرون نمىرفتند و از هر طرف كه به كنار حرم مىرسيدند ، دوباره به داخل آن باز مىگشتند .
ابو الوليد از قول پدر بزرگ خود ، از « سعيد بن سالم » از « ابن جريج » نقل مىكرد كه مىگفت : از پدرم شنيدم كه مىگفت : نخستين كسى كه نشانههاى حرم را نصب كرد ابراهيم عليه السلام بود .
ابوالوليد از قول جدّ بزرگ خود ، از سعيد بن سالم ، از ابن جريج ، از عبداللَّه بن عثمان بن خيثم ، از محمد بن اسود نقل مىكند كه مىگفت : ابراهيم عليه السلام نخستين كسى است كه نشانههاى حرم را نصب كرد و جبرئيل عليه السلام او را به مواضع نشانهها راهنمايى مىكرد . ابن جريح مىگويد : از همين شخص براى من نقل كردند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله روز فتح مكه به تميم بن اسد ، پدر بزرگ عبدالرحمان بن عبدالمطلب بن تميم فرمود : آنها رامرمّت نمايد كه او نيز آنچنان نمود .
همچنين ازرقى در اين باره آورده است :
ابوالوليد و محمد بن يحيى ، از هشام بن سليمان مخزومى ، از عبدالملك بن يحيى بن عباد بن عبداللَّه بن زبير از موسى بن عقبه نقل مىكند كه مىگفت : قريش نشانههاى حرم را منهدم كردند . اين موضوع موجب نگرانى پيامبر صلى الله عليه و آله شد . جبرئيل به حضور حضرت آمده ، گفت : اى محمد صلى الله عليه و آله اين كار قريش كه نشانههاى حرم را خراب كردند بر تو گران آمد ؟ فرمود : آرى .
جبرئيل گفت : به زودى آن را در جاى اوليهء خود قرار مىدهند .
گويد از هر يك از قبائل قريش مردى در خواب ديد كه شخصى به او مىگويد : اين حرمى است كه خداوند شما را در پناه آن گرامى داشته و حمايت كرده است ، حال نشانههاى آن را ويران كرديد ! بدانيد به زودى اعراب بر شما چيره خواهند شد . هريك از ايشان خواب خود را در مجالس قبيلهاى خويش نقل مىكرد . در نتيجه دوباره نشانهها را در جاى خود نصب كردند . جبرئيل به حضور پيامبر صلى الله عليه و آله آمد و گفت : آنها را در جاى خود
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 224
مساهمون: هادى انصارى
ص٢٢٤