مطلب است :
1 - برخى از آنان اندازهگيرى را از درهاى مسجدالحرام آغاز نمودهاند و گروهى ديگر آن را از دروازههاى مكه ؛ مانند « باب الشبيكه » يا « حارة الباب » و يا از « باب المعلاة » كه در نزديكى حجون قرار دارد ، شمارش نمودهاند .
2 - تفاوت آنان در اندازهء ميل است ، بطورىكه بعضى آن را شش هزار ذراع دستى ، بعضى چهار هزار ذراع دستى و گروهى ديگر سه هزار و پانصد ذراع دستى و گروه چهارمى آن را دو هزار ذراع دستى اندازهگيرى نمودهاند . همچنين ذراع دستى نسبت به اختلاف اجسام ، داراى اختلاف بوده و اين اختلاف بين 46 تا 52 سانتيمتر مىباشد . قابل ذكر است كه اندازهء مايل ، اعتبارى بوده و در دوران كنونى ، بين مايل صحرايى با مايل دريايى و نيز مايل جغرافيايى تفاوتهايى وجود دارد .
حرم مكه و نشانهها
ابن ظهيره در كتاب خود « جامع اللطيف » مىنويسد :
حرم مكه به قسمتى كه در اطراف آن قرار گرفته ، اطلاق مىشود و خداوند جهت احترام و بزرگى مكه ، حكم آن را همان حكم مكه قرار داد .
ازرقى در تاريخ خود مىنويسد : پدر بزرگم از « عبدالرحمان بن حسن بن قاسم » از پدرش نقل مىكند كه مىگفت : از يكى از دانشمندان شنيدم كه نقل مىكرد : چون آدم عليه السلام بر نفس خويش از شيطان ترسيد و به خداوند سبحان پناه برد ، خداوند متعال فرشتگان را فرستاد از هر سو مكه را احاطه كردند و گِرداگرد آن ايستادند . و خداوند متعال از همان نقاطى كه فرشتگان ايستاده بودند ، حرم قرار داد .
و نيز گفته است : پدر بزرگم از « سعيد بن سالم قداح » از « عثمان بن ساج » از « وهب بن منبه » نقل مىكند كه مىگفت : گريه و اندوه آدم عليه السلام بر مصيبت جدايى از بهشت ، بسيار شديد شد بطورىكه فرشتگان از اندوه او ، اندوهگين شدند و بر گريهاش گريستند .
خداوند براى آرامش آدم عليه السلام خيمهاى از خيمههاى بهشت را فرو فرستاد كه آن را در مكه و در محل كعبه نصب نمود . در آن زمان هنوز كعبه برپا نگرديده بود . اين خيمه خود