اوّل - « ركن اسود » ، كه به علت وجود حجرالأسود در آن ، به اين نام معروف گرديده است . همچنين بدان « ركن شرقى » نيز گفته مىشود ؛ زيرا در جهت شرق واقع است .
گفتنى است كه طواف از اين نقطه آغاز مىگردد .
دوم - « ركن عراقى » ، از آن جهت كه اين ركن در سمت عراق واقع شده ، بدين نام مشهور گرديده است .
همچنين بدان « ركن شمالى » نيز گفته مىشود ؛ زيرا در سمت شمال قرار گرفته است . در ميان اين ركن و ركن اسود ، درِ كعبه قرار دارد .
سوم - « ركن شامى » ، اين ركن در سمت شام و مغرب واقع شده و از اين جهت بدين اسم نامبردار است . بدان « ركن بحرى » و « ركن غربى » نيز گفته مىشود . ميان اين ركن و ركن عراقى ، حِجراسماعيل واقع است كه در آن ناودان كعبه سرازير مىگردد .
چهارم - « ركن يمانى » ، به علت آنكه اين ركن در سمت يمن قرار دارد ، بدين نام خوانده شده است و ابن قتيبه در كتاب « صبح الأعشى » آورده است : از آن جهت آن را ركن يمانى خوانند كه « ابن ابى سالم » نامى از يمن ، آن را ساخته است . در كتاب « شفاء الغرام » فاسى نيز آمده است : از آن جهت كه مردى از يمن به نام « ابىّ بن سالم » آن را ساخته ، بدين اسم نامبردار گرديده است . نامبرده پس از ساختن اين ركن ، اين بيت شعر را نيز سروده است :
لنا الركن في البيت الحرام وراثة * بقية ما ابقى أبىّ بن سالم
« 1 » لازم به تذكر است كه درستىِ گفتهء « ابن قتيبه » ، بعيد به نظر مىرسد ؛ زيرا كسى جز او چنين نگفته است و بهتر آن است كه وجه تسميهء آن را به علّت همسويى آن به سمت يمن دانست ، همچنانكه ساير اركان به جهات خود نامگذارى گرديدهاند .
همچنين ركن يمانى و ركن اسود را « يمانيان » و ركن شامى و ركن عراقى را « شاميان » و گاه « غربيان » نيز خواندهاند .
هامش
( 1 ) - « در بيت الحرام براى ما ركنى است كه از ابى بن سالم به ارث مانده است . »