اين نياز احساس شد كه خانهء خدا غبار روبى شود ، همانطور كه در مورد خانههاى مسكونى چنين مىشود . خانهء كعبه نخستين بار به وسيلهء پيامبرگرامى صلى الله عليه و آله شست و شو شد . طبق روايتى از ابن عمر در اين باره ، رسول خدا صلى الله عليه و آله در روز فتح ، هنگام ورود به مكه ، دستور دادند كه بلال بر بام كعبه رود و نداى اذان سر دهد . سپس مسلمانان لباسهاى خود را بالا زدند و با ظرفها و سطلهايى كه در اختيار داشتند ، درون و بيرون كعبه را به وسيلهء آب زمزم شست و شو دادند . بدين ترتيب كليهء آثار مشركان محو و نابود شد . « 1 » بدين ترتيب از آن پس شست و شوى كعبه سنّتى شد كه تا به امروز ادامه دارد .
خانهء كعبه همواره سالى دوبار شسته مىشود . كه اين شست و شو به وسيلهء آب زمزم مخلوط به گلاب صورت مىگيرد . پس از آن به وسيلهء عطرهاى مختلف ، ديوارها را خوشبو ساخته ، آنگاه مقدارى از عود و عنبر را در آن تبخير مىكنند و مىسوزانند . اين اعمال معمولًا در حضور بزرگان و اميران و رجال دولتى انجام مىگيرد .
غازى در كتاب تاريخ خود آورده كه شيخ حسن بن عبدالقادر شيبى در كتاب « الإتمام على إعلام الأنام » در بارهء چگونگى شست و شوى كعبهء معظمه چنين مىنويسد :
شست وشوى كعبهء معظمه در سال دوبار صورت مىگيرد ؛ نخست در اواخر ذىالقعده و ديگر در روز دوازدهم ربيع الأول . چگونگى انجام مراسم آن ، بدين گونه است كه در روزهاى ياد شده ، پس از طلوع آفتاب ، ابتدا درِ كعبه به وسيلهء كليددار آن باز مىشود و در آن گلاب و عطر گل و بخور و عنبر و چوب عنبر ، كه به وسيلهء كاروان محمل شامى به مكه آورده و در جايگاه مخصوصى قرارش مىدهند ، به مقدار نياز به درون كعبه وارد مىكنند . پيش از آغاز مراسم ، بزرگِ خدمهء كعبه ، ابتدا امير مكّهء مكرمه و رؤسا و بزرگان شهر را مطلع مىكند و جاروها از سوى مديريّت اوقاف همايونى ، در حرم شريف مكى آورده مىشود و در اين ميان بزرگِ خدمهء چاه زمزم نيز در كنار چاه حاضر مىشود . در اين لحظه سقاها سطلهاى خود را از آب زمزم پر مىكنند و به زير درگاه درِ كعبه مىآورند ؛ سطلهايى را كه در اين نقطه قرار دارد با آب زمزم پر مىكنند و به دست شخصى كه در
هامش
( 1 ) - تاريخ الكعبة المعظمه و نيز منائح الكرم ، نوشتهء سنجارى به نقل از تقى فاسى كه نامبرده اين مطلب را از فاكهىنقل كرده است .