آن حضرت همچنين فرمود : بر آن دو در بر روى زمين قرار مىدادم ؛ درى شرقى كه مردم از آن به درون كعبه وارد شوند و درى غربى كه مردم به وسيلهء آن از كعبه خارج گردند . هنگامىكه حجاج بن يوسف ثقفى به قدرت رسيد ، تمامى اضافات و تغييراتى را كه از سوى عبداللَّه بن زبير در كعبه به وجود آمده بود ، مجدداً به حالت نخستين بر گرداند .
بنابراين ، درِ غربى را ، كه در پشت كعبه قرار داشت و به وسيلهء ابن زبير براى خروج مردم باز شده بود ، بست و درِ شرقى كعبه را از سطح زمين بالا برد . ( همچنين افزودهء ابن زبير از حجراسماعيل به خانهء كعبه را ، مجدداً از آن خارج كرد و به حجر افزود كه پيش از اين ، در اين باره صحبت به ميان آمد )
در ماه رجب سال 1376 هجرى به مناسبت تعميراتى كه در سقف زيرين و درونى كعبه صورت گرفت ، پردهء كعبهء مكرمه را از روى آن برداشتند و در اطراف كعبه ديوارى چوبى به وجود آوردند كه اينجانب فرصت را غنيمت شمرده و به جهت تحقيق دربارهء مكان درِ غربى ، كه به وسيلهء ابن زبير بر آن قرار داده شده بود ، بدين سو آمده و از نزديك به تحقيق پرداختم و اينك نتيجهء بررسى خود را به نظر شما مىرسانم :
« پس از برداشته شدن پردهء كعبه ، ديوار سمت غربى آن ، كه در پشت كعبه قرار دارد ، ظاهر گرديد . بر روى آن تنهاى ضخيم از چوب كهنسالى در بالاى درِ كعبه قرار دارد كه از بالاى چوب ياد شده تا قسمت زيرين كعبه سنگها بر روى هم چيده شده و ديوار را تشكيل داده است . اندازه و حدّ و مرزِ درِ غربى كعبه همچنان بر روى ديوار كعبه ، در اين
التاريخ القويم لمكة وبيت الله الكريم ( كعبه و مسجد الحرام در گذر تاريخ ) ( فارسى ) — صفحة 106
مساهمون: هادى انصارى
ص١٠٦