را قدرت ارتقاء به آسمان و استعلا به آن مكان نيست مگر بنردبان يا سبب ديگر مثل معراج أنبياء .
زنديق گفت : يا امام الورى مرا از حقيقت سحر مطَّلع و مخبر گردان كه أصل آن چيست و قدرت ساحر چگونه است بر آنچه صفت آن كند از عجايب و غرايب كه بفعل و عمل آرد ؟
حضرت امام جعفر الصّادق عليه السّلام فرمود كه : سحر بر چند نوع است يكى از آن بمنزلت طلب است چنانچه اطبّا براى هر درد دواء وضع و مقرّر داشتهاند علم سحر بر چنين است كه سحره حيلها كرده براى هر صحّت آفت و بواسطهء هر آفت عاهت و براى هر معنى حيلت انديشيدند .
و نوع ديگر از سحر آنست كه در او سرعت و مخاريق و سبكى است .
و نوع سيّم از سحر آنست كه أولياء و احبّاى شياطين از ايشان تعليم ميكردند .
زنديق گفت : شياطين علم سحر از كجا تعليم گرفتهاند ؟
أبو عبد الله جعفر عليه السّلام فرمود كه : از جايى كه اطبّا تعليم علم طبّ گرفتهاند و نيكو شناختهاند بعضى را بتجربه و بعضى را بمعالجه .
زنديق گفت : يا أبى عبد الله ( ع ) در حقّ ملكين هاروت و ماروت و در باب آنكه خلايق ميگويند كه تمامى بشر از ايشان تعليم سحر ميگيرند چه ميگوئى ؟
حضرت أبى عبد الله ( ع ) فرمود كه : بدرستى كه ايشان در مكان امتحان و در موقف فتنه ساكن و حيرانند اليوم در تسبيح و تقديساند . و اگر بعضى چنين و چنين كنند هر آينه چنين و چنين خواهد شد و اگر در
الاحتجاج ( فارسي ) — صفحة 277
مساهمون: أحمد بن علي الطبرسي
ص٢٧٧