ايشان غير ايشانست و مثل ايشان نيز نخواهد بود چه اگر مشابه و مانندشان باشد هر آينه شبيه ايشان در ظاهر تركيب و تأليف و در آنچه بر خلقان جارى و سارى گردد از آنكه حادث گردند بعد از عدم و نقل ايشان از كوچكى ببزرگى و از سياهى و از قوّت بضعف خواهد بود .
و در باقى أحوال موجوده كه ما را احتياج بتفسير آن چيزها بواسطهء ثبات و وجود آنها نيست نيز مشابه خواهد بود .
سائل گفت : پس شما او را بحدّ تعريف و توصيف نموديد كه بدان حدّ اثبات وجود او فرموديد .
حضرت أبو عبد الله عليه السّلام فرمود كه : من حدّ او نكردم ، ليكن اثبات او كردم زيرا كه ميان نفى و اثبات منزلهء ديگر نيست .
سائل گفت : پس قول خداى تعالى * ( الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى ) * محمول بچه معنى است ؟
أبو عبد الله جعفر بن محمّد الصّادق ( ع ) فرمود كه : واحد مقياس به اين تعريف وصف نفس أقدس خود ميكنى بمعنى آنكه مستولى بر عرش و جدا از خلق و محتاج به مكان و فرش نيست نه آنكه عرش محلّ و مكان ملك تعالى تا حامل يا فحوى ايزد عزّ و علا باشد ليكن ما ميگوئيم كه : حضرت غنى كامل حامل ممسك عرش است .
خلاصهء كلام آنكه آنچه ما در باب تفسير و بيان * ( وَسِعَ كُرْسِيُّه السَّماواتِ وَالأَرْضَ ) * ذكر كنيم در اين مكان نيز همان معنى و بيان مذكور و عيان است پس ما از عرش و كرسى اثبات آنچه خواستيم نموديم و نفى كرديم از آن كه عرش يا كرسى حامل قادر سبحان يا حاوى يا عزّ و جلّ محتاج به مكان يا مفتقر
الاحتجاج ( فارسي ) — صفحة 251
مساهمون: أحمد بن علي الطبرسي
ص٢٥١