كردن از علما آنچه گفتهاند ؟ آيا تفاوتى هست ميان عوامّ « 1 » يهود با عوامّ ما ؟ و هرگاه از براى ايشان تقليد علما نمودن جائز نباشد از براى عوامّ « 2 » ما نيز تقليد علما جائز نخواهد بود .
آن حضرت در جواب فرمودند كه : ميان عوامّ ما با علماى ما و ميان عوامّ يهود با علماى ايشان از راهى فرق است و از راهى مساويند ، امّا از راهى كه مساويند « 3 » آن است كه خداى تعالى عوامّ ما را در تقليد علما مذمّت نموده چنانچه مذمّت عوامّ يهود كرده . و امّا از راهى كه ميان ايشان فرق است اين چنين نيست .
سايل گفت : يا ابن رسول اللَّه ! اين را از براى من بيان كن تا بيابم .
آن حضرت فرمودند كه : عوامّ يهود علماى خود را شناخته بودند به دروغگويىِ صريح و به حرام خوردن و رشوه گرفتن و به اينكه حكم خدا را از طريقى كه مىبايست تغيير مىدادند به سبب التماس بعضى و « 4 » به « 5 » سبب توجّهى كه با بعضى مىداشتند و به سبب رشوهاى كه از بعضى مىگرفتند . و شناخته بودند ايشان را به تعصّب سختى كه به آن از دين بِدَر مىرفتند و هرگاه به تعصّب درمىآمدند باطل مىساختند حقّ كسانى را كه بر آنها تعصّب مىورزيدند و مىدادند به كسانى كه از براى ايشان تعصّب مىكشيدند آنچه را مستحقّ نبودند و از براى خاطر ايشان ستم به جمعى مىكردند . و شناخته بودند ايشان را كه مرتكب حرامها مىشدند . و اين را دانسته بودند كه هركه اين كارها مىكند فاسق است و جائز نيست تصديق او نمودن در آنچه
[ m . b 24 ]
به خداى عزّ و جلّ يا به « 6 » پيغمبران نسبت دهد « 7 » . و خداى عزّ و جلّ از
هامش
( 1 ) .a s- عوامّ .
( 2 ) .m- عوامّ .
( 3 ) .s m- امّا از راهى كه مساويند .
( 4 ) .s- به سبب التماس بعضى و .
( 5 ) .a- به .
( 6 ) .s- به .
( 7 ) . دهد /s aدهند .