حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : هركه محبّت دارد به لقاى خدا ، خداى عزّ و جلّ محبّت مىدارد به لقاى او . و هركه كراهت داشته باشد از لقاى خدا ، خداى عزّ و جلّ كراهت مىدارد از لقاى او « 1 » .
فصل [ اقسام مردم ]
بدان كه مردم بر سه قسمند : يا كسى است كه حريص است بر دنيا و فريفتهء مكر آن شده و محبّت به « 2 » شهوتها دارد . و يا توبه كنندهاى است كه كار از سر گرفته . و يا عارفى است كه به نهايت رسيده .
امّا حريص بر دنيا ياد مرگ نمىكند و اگر يادِ آن كند از براى آن ياد مىكند كه تأسّف بر دنيا بخورد و مشغول به مذمّت « 3 » مرگ شده از آن فرار نمايد . و اينها آن كسانَند كه خداى عزّ و جلّ در شأن ايشان فرموده :
« قُلْ إِنَّ الْمَوْتَ الَّذِي تَفِرُّونَ مِنْهُ فَإِنَّهُ مُلاقِيكُمْ ثُمَّ تُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
« 4 » يعنى بگو - اى محمّد - كه از مرگى كه « 5 » مىگريزيد به شما بر « 6 » خواهد خورد . و بعد از آن برخواهد گردانيد شما را به سوى خدايى كه عالِم است به غيب و شهادت . و خداى عزّ و جلّ آگاه خواهد ساخت شما را بر آنچه مىكنيد . و اين چنين كسى به ياد مرگ از خدا دور تر مىگردد « 7 » ، مگر آنكه از ياد مرگ استفادهء آن نمايد كه از دنيا پهلو تهى سازد « 8 » و عيش بر وى مُنغّص گردد و صافى لذّتها بر وى مكدّر گردد « 9 » .
و « 10 » امّا توبهكننده ذكر مرگ را بسيار مىكند تا خوفى و هيبتى در دل آن پيدا شود
هامش
( 1 ) . مصباح الشريعة : 171 باب 81 .
( 2 ) .a- به .
( 3 ) .s+ و !
( 4 ) . جمعه : 8 .
( 5 ) .s- كه .
( 6 ) .s- بر .
( 7 ) . دور تر مىگردد /a sدور مىگرداند .
( 8 ) . سازد /a sكند .
( 9 ) . گردد /a sشود .
( 10 ) .a- و .