فصل [ شناخت خدا با قلب ]
اين آفتاب مخلوقى است از مخلوقات خدا ، اگر قدرت دارى كه تند نظر كنى به آن همچنين خواهد بود كه تو مىگويى « 3 » . و مراد آن حضرت از دل پارهء گوشتى است كه دو گوشه دارد و معروف است و از براى اين است كه « 4 » آن را مأكول قرار دادند . و ظاهر است كه به اين باطن آسمانها و زمين را نمىتوان دانست همچنانكه به چشم نمىتوان دانست ؛ زيرا كه اين دو از عالَم شهادتند و چون به اينها عالَم غيب را توان دانست ؟ پس خطاب در اين حديث مخصوص كسى است كه از درجهء حسّ و محسوس تجاوز ننموده باشد . و اشاره به اين طايفه است آنچه خداى عزّ و جلّ فرموده : « لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها » « 5 » يعنى دلها دارند كه به آن چيزى نمىفهمند . امّا كسى كه از درجهء محسوسات تجاوز نموده باشد و به مرتبهء عقل و معقول رسيده باشد - كه صاحبان دلهاى باطنى باشند « 6 » و اشاره به اين شده در آيهء : « إِنَّ فِي ذلِكَ لَذِكْرى لِمَنْ كانَ لَهُ قَلْبٌ » « 7 » يعنى در اين تذكرهاى است از براى كسى كه دلى داشته باشد -