فصل [ مراقبهء بنده از نفس خود ]
سزاوار از براى بنده آن است كه مراقبهء نفس خود را در وقت كارها بكند و به ديدهء دوربينى ملاحظهء آنها را بكند ، زيرا كه نفس هرگاه واگذاشته شود سركش و فاسد مىشود . و « 3 » بعد از آن ملاحظهء خداى عزّ و جلّ در « 4 » هر حركتى و سكونى بكند ؛ و اين به آن مىشود كه بداند كه خداى عزّ و جلّ بر باطنها مطّلع و بر پنهانىها داناست و ملاحظهء عملهاى بندگان را مىنمايد و مسلّط است بر هر نفسى به هرچه كرده باشد . و اسرار قلب در حقّ خدا ظاهر است همچنانكه ظاهر پوست از براى مردم ظاهر « 5 » و پيداست ، بلكه از براى خدا « 6 » واضحتر است ، خداى عزّ و جلّ فرموده : « أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى » « 7 » يعنى آيا ندانسته كه خدا مىبيند ؟ و فرموده : « إِنَّ اللَّهَ كانَ عَلَيْكُمْ رَقِيباً » « 8 » يعنى به درستى كه خدا بر شما مطّلع است . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : احسان آن « 9 » است كه خدا را بپرستى چنانچه گويا او را مىبينى ، و « 10 » اگر تو او را نمىبينى او تو را مىبيند « 11 » . و « 12 » حكايت شده كه : زليخا وقتى كه با يوسف خلوت كرد ايستاد و روى بتِ خود