پنجم : قصد كردن به گوشتى كه بر حرام روييده باشد و گداختنِ آن به غمّ و اندوه تا پوست به استخوان چسبد و در ميانه گوشت تازه برويد .
ششم : الم طاعت رابه جسد چشانيدن چنانچه لذّت « 1 » معصيت را به آن چشانيدهاى .
و بعد از اتيان به اين شش بگو :
« اسْتَغْفِرِ اللَّهَ »
« 2 » .
و فرمودند : ترك گناه آسانتر از طلب توبه است . و بَسا شهوت ساعتى كه مورث حزن طويلى شود . و مرگْ دنيا را رسوا كرده و از براى هيچ عاقلى خوشى نگذاشته « 3 » .
فصل [ عمل آنچه براى تائب لازم است ]
در « 4 » مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه : توبه رشتهء « 5 » خدا و مدد « 6 » عنايت اوست . و ناچار است از براى بنده « 7 » مداومت نمودن بر توبه در هر حالى . و هر طايفهاى از مردم توبهاى دارند و « 8 » توبهء پيغمبران از اضطراب روح و « 9 » باطن است . و توبهء اوليا از خاطرهايى است كه تازهبهتازه در دل خطور كند . و توبهء برگزيدگان از نفس كشيدن به خوشى است . و توبهء خاصّان از مشغول شدن به غير خداست . و توبهء عوامّ از گناهان است . و هريك از اينها را معرفتى « 10 » و دانشى است در اصل توبه و در « 11 » منتهاى امر و شرح اين دور و دراز است .
امّا توبهء عامّى آن است كه بشويد باطن خود را از گناهان به آب حسرت و اعتراف به جنايت در تمامى عمر و اعتقاد پشيمانى بر گذشته و خوف بر باقىماندهء عمر .
هامش
( 1 ) .s+ و .
( 2 ) . نهج البلاغة 4 : 97 . روضة الواعظين : 479 .
( 3 ) . الكافي 2 : 451 ح 1 . تحف العقول : 208 .
( 4 ) . در /s aو در .
( 5 ) . رشتهء /aبر مشيّت .
( 6 ) .a- مدد .
( 7 ) .a s+ از .
( 8 ) .s a- و .
( 9 ) .s a- و .
( 10 ) . معرفتى /s aمعرفت .
( 11 ) . در /a sاز .