ديدند رنگهاى مردم متغيّر شد فرمودند : آيا مىدانيد مراد من چه چيز بود ؟ گفتند : نه يا رسول اللَّه ! فرمودند : آن است كه عضو مردى ريش شود ، يا به روى درافتد ، يا پاى او بلغزد ، يا آنكه بيمار شود ، يا خارى به بدن او رود و هرچه شبيه به اينها باشد . و آن حضرت هر چيزى را در آن حديث ذكر كردند تا آنكه جستن چشم را نام بردند « 1 » .
و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه بر هر جزوى از اجزاى جسد زكاتى است واجب از براى خداى عزّ و جلّ ، بلكه بر هر موضع روييدنِ مو زكاتى است ، بلكه بر هر نگاهكردنى زكاتى است .
و زكات چشم آن است كه به نظر عبرت ملاحظه نمايد و از شهوتها و مانند آن از محرّمات پوشيده شود .
و زكات گوش شنيدن علم است و حكمت و قرآن و فايدههاى دين از موعظه و نصيحت و هرچه نجات تو در آن است و اعراض نمودن از هرچه ضدّ وى « 2 » است مانند دروغ و غيبت و امثال اينها .
و زكات زبان نصيحت كردن مسلمانان است و بيدار گردانيدن غافلان و كثرت تسبيح و ذكر و « 3 » غير آن است .
و زكات دست عطا كردن و جود نمودن به آنچه خداى عزّ و جلّ به تو انعام نموده و حركت دادن آن به نوشتن علمها و منفعتهايى كه مسلمانان در فرمانبردارى خدا به آن منتفع شوند و آن را از بدىها كوتاه داشتن .
و زكات پا سعى در حقوق خدا نمودن است مثل زيارت صالحان و رفتن به مجالس ذكر و اصلاح ميان مردمان و صلهء رحم و جهاد و هرچه در آن صلاح « 4 » قلب تو و سلامت دين تو باشد .
هامش
( 1 ) . الكافي 2 : 258 ح 26 .
( 2 ) . وى /mدين .
( 3 ) .s a- و .
( 4 ) . صلاح /aاصلاح .