نزد خود و نزد مردمان عظيم بشمارد « 1 » امّا به حدّى كه او را از واسطه بودن بيرون نبرد تا آنكه مشرك نباشد .
و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام در آيهء :
« وَ ما يُؤْمِنُ أَكْثَرُهُمْ بِاللَّهِ إِلَّا وَ هُمْ مُشْرِكُونَ »
« 2 » يعنى ايمان نياوردهاند اكثر مردم « 3 » مگر به آنكه به خدا مشركند . فرمودند : اين آيه در شأن مردى است كه مىگويد : اگر فلان نمىبود من هلاك شده بودم و اگر فلان نمىبود اين به من نمىرسيد و اگر فلان نمىبود عيال من هلاك شده بودند . آيا نمىبينى كه اين مرد از براى خدا شريكى قرار داده كه روزى دهد و دفع بلا كند ؟ ! پرسيدند : اگر گويد :
اگر خداى عزّ و جلّ به من احسان نمىنمود به واسطهء فلان هلاك مىشدم . فرمودند :
باكى به اين و مانند اين « 4 » نيست « 5 » .
و ديگر سزاوار آن است كه از مواضع شكّ و شبهه بگريزد ؛ هم در اصل آن و هم در مقدار ، و از كسى كه مال او حلال نباشد قبولِ چيزى نكند و زياده بر قدر احتياج نگيرد و در حضور مردم سؤال نكند از كسى كه شرم نمايد « 6 » از ردّ كردن .
و ديگر سزاوار آن است كه دانشمند از گرفتن زكات - مادام كه مضطرّ به آن نشده - اجتناب نمايد تا خود را منزّه داشته باشد از كثافتهاى مال .
و « 7 » ديگر سزاوار آن است كه پنهان دارد او را به نيّت آنكه پردهء مروّت آن دريده نشود و احتياجش ظاهر نگردد و عفّت ورزيده باشد . و به نيّت آنكه دلهاى مردم و زبانهاى ايشان سالم باشد از حسد و بدگمانى و غيبت و به نيّت آنكه اعانت نموده باشد عطا نماينده را بر پنهان داشتن خير و به نيّت آنكه محافظت خود نموده
[ m . a 121 ]
هامش
( 1 ) .a+ و .
( 2 ) . يوسف : 106 .
( 3 ) .s+ را .
( 4 ) .s- و مانند اين .
( 5 ) . تفسير العيّاشي 2 : 200 ح 96 . عدّة الداعي : 89 .
( 6 ) .a- نمايد .
( 7 ) .a- و .