و حضرت أمير المؤمنين سلام اللَّه عليه فرمودند : محبوبترين عملها نزد خدا در « 1 » روى زمين دعاست . و آن حضرت مرد بسيار بسيار دعاكننده بود « 2 » .
[ m . b 111 ]
و نيز فرمودند : دعا كليد برآمدن مطالب است و كليد رستگارى است . و بهترين دعايى آن است كه از سينهء پاكى و دل پرهيزكارى صادر شود . و مناجات با خدا كردن سبب نجات است و اخلاص داشتن سبب خلاصى است . و هرگاه تشويش و اضطراب زياد شود پناه به خدا بايد برد « 3 » .
و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام روايت است « 4 » : حفظ كن ادب دعا را و نظر كن كه چه كسى را مىخوانى و به چه كيفيّت مىخوانى و از براى چه مىخوانى . و عظمت صورى و معنوى او را جزم كن و به دل معاينه كن علم او را به آنچه در خاطر توست و اطّلاع او را بر باطن تو و آنچه از حقّ و باطل در دل تو پنهان است . و راه نجات و هلاك را « 5 » بشناس « 6 » تا آنكه نخوانى خدا را به چيزى كه هلاك تو در آن است و تو گمان بَرى كه نجات تو در آن است ، خداى عزّ و جلّ فرموده :
« وَ يَدْعُ الْإِنْسانُ بِالشَّرِّ دُعاءَهُ بِالْخَيْرِ وَ كانَ الْإِنْسانُ عَجُولًا »
« 7 » يعنى آدمى دعوت به شرّ مىكند چنانچه دعوت « 8 » به خير مىكند و آدمى بىتاب است .
و فكر كن كه چه چيز را سؤال مىكنى و از براى چه سؤال مىكنى . و دعا آن است كه تمامى تو منقاد و فرمانبردار حقّ باشد و دل را در مشاهدهء خدا بگدازى « 9 » و ترك تمامى اختيار بكنى و جميع امور ظاهرى و باطنى را به خدا واگذارى . و هرگاه شرائط
هامش
( 1 ) . در /aو .
( 2 ) . الكافي 2 : 467 ح 8 . مكارم الأخلاق : 269 .
( 3 ) . الكافي 2 : 468 ح 2 . عدّة الداعي : 164 .
( 4 ) . روايت است /aمروى است كه . -s.
( 5 ) .a- را .
( 6 ) . بشناس /sبشناسد .aبشناسى .
( 7 ) . اسراء : 11 .
( 8 ) .s- چنانچه دعوت .
( 9 ) . بگدازى /s aبگذارى .