امر الهى از تو مطلوب نيست ؟ هيهات ! بلكه غير اين مطلوب نيست « 1 » . و اين افعال ظاهرى از براى حركت درآوردن باطن است و ضبط اعضا و ساكن گردانيدن آنهاست بر يك جهت تا سركشى از « 2 » فرمانبردارى دل ننمايد « 3 » ، چو اگر سركشى نمايند و ظلم كنند در حركات « 4 » به جهاتْ دل را تابع خود خواهند نمود و روى او را از خدا خواهند گردانيد ، پس بايد كه روى دل با روى بدن باشد .
و بدان كه همچنانكه روى متوجّه جهت خانهء كعبه نمىشود مگر به گرديدن از غير آن ، همچنين دل متوجّه خداى عزّ و جلّ نمىشود مگر به فارغ بودن از غير آن . و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : هرگاه بنده به نماز بايستد و ميل و دل او به خدا باشد فارغ مىشود از نماز مانند روزى كه از مادر زاييده باشد « 5 » .
و نيز فرمودند : آيا نمىترسد كسى كه روى خود را در نماز مىگرداند آنكه خداى عزّ و جلّ روى او را در نماز روى الاغ گرداند « 6 » ؟ ! و اين كلام نهيى است از التفات از خدا و از ملاحظهء عظمت او نمودن در حال نماز ؛ از براى آنكه كسى كه به راست و چپ التفات مىكند از خدا التفات نموده خواهد بود و از مطالعهء انوار بزرگوارى او « 7 » غافل خواهد بود . و هركه چنين باشد نزديك است كه اين غفلت در وى دايمى شود ، پس روى دل او مانند روى دل الاغ خواهد شد در اينكه ادراك امور عقليّه نكند و عملهاى ظاهرى را نفهمد .
و در مصباح الشَّريعة از حضرت امام جعفر صادق عليه السلام مروى است كه فرمودند :
هامش
( 1 ) .s- نيست .
( 2 ) .s a- از .
( 3 ) . ننمايد /sننمايند .
( 4 ) . حركات /sحرب !
( 5 ) . بحار الأنوار 81 : 261 به نقل از أسرار الصلاة شهيد ثانى .
( 6 ) . عوالي اللئالي 1 : 322 ح 58 . بحار الأنوار 81 : 259 ح 58 به نقل از شهيد ثانى .
( 7 ) . او /sآن .