و اعتراف كن به عجز و تقصير و پريشانى خود در برابر او از براى آنكه متوجّه عبادت او و انس به آن شدهاى و اسرار خود را بر وى عرض كن . و بايد كه بدانى كه پنهانها و ظاهرهاى مردم بر وى پنهان نيست . و در برابر از پريشانترين بندگان باش . و خالى گردان دل را از هر شغلى كه تو را از خدا دور گرداند ؛ زيرا كه خداى عزّ و جلّ قبول نمىكند مگر آنچه پاكتر و خالصتر باشد . و ملاحظه كن كه از چه ديوانى اسم تو بيرون خواهد آمد . و اگر از حلاوت مناجات خدا و لذّت خطاب با او چيزى چشيدهاى و از جام رحمت و كرامت او از اقبال به تو كردن و اجابت دعاى تو نمودن آبى نوشيدهاى و قابل خدمت « 1 » او گرديدهاى داخلِ درگاه او شو كه مرخص و در امانى ، و الّا بايست مانند ايستادن كسى كه مضطرّ باشد و اسباب تدبير منقطع و دست آرزو كوتاه و عمر به سر آمده باشد .
و هرگاه خداى عزّ و جلّ بداند از باطن تو كه به صدق پناه به او بردهاى البتّه به ديدهء شفقت و رحمت و مهربانى نظر به جانب تو مىكند و توفيق مىدهد تو را به هرچه دوست مىدارد و به آن خوشنود مىباشد ؛ از براى آنكه خداى عزّ و جلّ كريم است و دوست مىدارد كه كرم نمايد به « 2 » بندگانى كه به آن مضطرّند و از براى رضاى آن بر درِ او سوخته و برشته شدهاند ، خداى عزّ و جلّ « 3 » فرموده :
« أَمَّنْ يُجِيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ »
« 4 » يعنى آيا كسى هست كه اجابت دعاى مضطرّ را بكند به غير از خدا « 5 » ؟
فصل [ استقبال قبله در نماز ]
و امّا استقبال قبله عبارت است
[ m . b 104 ]
از گردانيدن ظاهرِ روى از جميع جهات به جهتى كه خانهء خداست ، آيا چنان مىدانى كه گردانيدن دل از جميع امور به
هامش
( 1 ) . خدمت /sچه هست !
( 2 ) . به /aو .
( 3 ) .a- عزّ و جلّ .
( 4 ) . نمل : 62 .
( 5 ) . مصباح الشريعة : 130 باب 61 .