فهمد . و همچنانكه به « 1 » مسواك آلودگىهاى دندانها را از طعام و خوردنىها زائل مىكنى همچنين به تضرّع و خشوع و نماز شب و استغفار در سحرها ازالهء نجاست گناهان را بكن و پاكيزه ساز باطن و ظاهر را از كدورتهاى نافرمانى خدا و ارتكاب تمامى معصيتها در حالتى كه خالص باشى از براى خداى عزّ و جلّ ؛ زيرا كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله مرادش از « 2 » استعمال مسواك آن بود كه از براى صاحبان هوش مثلى باشد .
و مثل آن است كه مسواك گياهى است لطيف و پاكيزه و شاخ درخت شيرين بابركت است و دندانها آفريدهاى است از آفريدههاى خداى عزّ و جلّ و « 3 » آفريده است آن را كه آلتى باشد از براى خاييدن « 4 » طعام و سببى « 5 » است از براى اشتهاى طعام و اصلاح معده ، و اين جوهرى است در غايت صفا و
[ m . a 98 ]
به خاييدن طعام آلوده مىشود و بوى دهن « 6 » به سبب اين متغيّر مىشود و از اين راه فسادى در دماغ به هم مىرسد . و هرگاه مؤمنِ زيرك مسواك كند به گياه لطيف و بمالد آن را بر جوهر صافى ازالهء فساد و تغيير از آن مىكند و به حالت اصلى عود مىكند .
همچنين خداى عزّ و جلّ دل را پاك و صافى آفريده و غذاى آن را ذكر و فكر و هيبت و تعظيم خدا گردانيده . و هرگاه دل صافى در غذا خوردن آلوده به غفلت و كدورت شود بندهء مؤمن به آلت توبه او را صيقلى مىدهد و به آب بازگشت به خدا او را پاكيزه مىسازد تا به حالت اوّل و جوهر اصلى صافى خود برگردد « 7 » ، خداى عزّ و جلّ فرموده :
« إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ »
« 8 » يعنى به درستى كه خداى عزّ و جلّ دوست مىدارد توبهكنندگان و صاحبان طهارت را .
هامش
( 1 ) .a- به .
( 2 ) . از /aدر .
( 3 ) . و /aكه . -s.
( 4 ) . خاييدن /aجاييدن .
( 5 ) . سببى /aسبب .
( 6 ) .s a+ و .
( 7 ) . برگردد /mبرمىگردد .
( 8 ) . بقره : 222 .