و در مصباح الشَّريعة از آن حضرت روايت شده كه فرمودند : صاحب نيّت صادقه صاحب قلب سليم است از براى آنكه سالم بودن قلب از خيالهاى باطله موجب آن مىشود كه نيّت از براى خداى عزّ و جلّ در هر امرى خالص گردد و « 1 » خداى عزّ و جلّ فرموده :
« يَوْمَ لا يَنْفَعُ مالٌ وَ لا بَنُونَ * إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ »
« 2 » يعنى روزى خواهد آمد كه مال و فرزندان نفع نكنند مگر آنكه كسى با دل سالم از آفات و خيالات به نزد خداى عزّ و جلّ بيايد .
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : نيّت مؤمن بهتر است از عمل آن .
و فرمودند : جز اين نيست كه عملها به نيّتهاست . و از براى هركسى آنچه نيّت كرده به او مىرسد .
و ناچار است بنده را « 3 » از نيّت خالص در هر حركت و سكونى « 4 » ؛ زيرا كه اگر نيّت خالص نباشد غافل خواهد بود و غافلان را خداى عزّ و جلّ وصف كرده و گفته :
« إِنْ هُمْ إِلَّا كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ سَبِيلًا »
« 5 » يعنى نيستند ايشان مگر مانند چهارپايان بلكه گمراهتر . و فرموده :
« أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ » *
يعنى اين طايفه غافلانند نه ديگران .
و باز نيّت ظاهر مىشود از قلب به قدر صفاى معرفت و اين به اختلاف اوقات مختلف مىشود در قوّت و ضعف . و صاحب نيّت خالصه نفس او و هواى او در تحت سلطنت تعظيم خدا و حيا از وى مقهورند . و نفس او از مخالفت طبيعت و شهوت و آرزوها در تعب مىباشد و مردم از وى در راحت مىباشند « 6 » .
فصل [ در اخلاص ]
و « 7 » امّا اخلاص عبارت است از پاكيزه ساختن نيّت از آلوده شدن به چيزى ، و مرتبهء
هامش
( 1 ) .s a- و .
( 2 ) . شعراء : 88 و 89 .
( 3 ) .a- را .
( 4 ) . سكونى /sسكوتى .
( 5 ) . فرقان : 44 .
( 6 ) . مصباح الشريعة : 53 باب 23 .
( 7 ) .a- و .