شود . پس آن حضرت بيان فرمودند كه : هركسى در عملش به آن مىرسد كه طلب مىكند و نيّت آن دارد هرچه بوده باشد ؛ خواه دنيوى و خواه اخروى . و اين « 1 » خبر از آنهاست كه اصحاب ما آن را از متواترات شمردهاند و اوّل چيزى كه تعليم اولاد مىكنند اين است و مىگويند كه : اين نصف علم است .
و بدان كه حساب نمىشود از عبادت خدا و از طاعت شمرده نمىشود به حيثيّتى كه در آخرت اجرى بر آن مترتّب شود مگر چيزى كه مراد به آن تقرّب به خدا و روز آخرت باشد . و مراد از اين آن است كه ارادهء جناب الهى نموده باشد يا ارادهء رسيدن به ثواب يا خلاصى از عقاب . و بِالجملة قصد او « 2 » فرمانبردارى امر خدا باشد در چيزى كه ترغيب نموده بندگان را به آن چنانچه گفته :
« ادْعُوهُ خَوْفاً وَ طَمَعاً »
« 3 » يعنى بخوانيد خدا را از روى ترس و امّيد . و فرموده :
« يَدْعُونَنا رَغَباً وَ رَهَباً »
« 4 » يعنى مىخوانند ما را از روى رغبت و رهبت .
و همچنين در هر چيزى كه خداى عزّ و جلّ به آن وعدهء بهشت « 5 » يا تهديد به « 6 » جهنّم نموده در آيههاى بسيار و ترغيب و ترهيب و نويد و تهديد فرمود . و شكّى نيست كه جزا خواهد داد خداى عزّ و جلّ بندگان را به حسب قدر
[ m . a 93 ]
و منزلت و نيّت ايشان ، پس هركه خدا را شناخته به جمال و جلال و لطفِ فعال « 7 » و او را دوست داشته باشد و مشتاق او باشد و عبادت را از براى او خالص گردانيده باشد از آن راه كه او را سزاوار عبادت و محبّت داند البتّه خداى عزّ و جلّ او را دوست مىدارد و از براى خود مىگرداند و برمىگزيند و به خود نزديك مىسازد و به نزد خود مىبرد ليكن نزديكى
هامش
( 1 ) . اين /mآن .
( 2 ) . او /aاز .
( 3 ) . اعراف : 56 .
( 4 ) . انبياء : 90 .
( 5 ) .s+ داده .
( 6 ) .s a- به .
( 7 ) . فعال /sفعل .