و « 1 » از براى اين است كه خوف عارفان از بدىِ خاتمه عظيم مىباشد از براى آنكه اگر آدمى خواهد كه در خواب نبيند مگر احوال صالحان و احوال طاعات و عبادات را ميسّر نمىشود اگرچه كثرت صلاح و مواظبت بر آن تأثيرى مىكند ، امّا اضطرابها « 2 » بِالكلّيّة داخل در تحت ضابطه نمىباشد اگرچه غالب آن است كه آنچه در خواب ظاهر مىشود مناسب آن مىباشد كه در بيدارى غالب است . و از اين ظاهر شد كه عملهاى آدمى همگى ضايع است اگر به سلامت نماند در دم آخر « 3 » كه قبض روح او « 4 » مىشود .
و « 5 » ظاهر شد كه سالم بودن با اضطراب موجهاى خاطر بسيار مشكل است . و از اين است كه گفتهاند : عجب ندارم از كسى كه هلاك شده چون هلاك شده ، امّا عجب دارم از كسى كه نجات يافته چون نجات يافته است « 6 » !
و از براى آنكه « 7 » اين خطر عظيم است شهادت امرى است كه رشك بر آن برده مىشود و مرگِ ناگهان مكروه است ؛ امّا مرگ ناگهان از براى آنكه بسيار باشد كه در وقتى كه خاطر « 8 » بدى غالب و مستولى بر دل باشد اتّفاق افتد . و امّا شهادت عبارت است از قبض روح در حالتى كه در دل غير از محبّت خدا چيزى باقى نباشد و محبّت دنيا و اهل و مال و ولد از دل بيرون رفته باشد ، از براى آنكه « 9 » هيچ كس به جنگ نمىرود « 10 » در حالتى كه توطين نفس بر مرگ نموده باشد مگر آنكه محبّ « 11 » خدا باشد و طلب رضاى او نمايد و دنيا را به آخرت فروخته باشد و راضى باشد « 12 » به بيعى كه
هامش
( 1 ) .a- و .
( 2 ) . اضطرابها /mاضطرابهاى .
( 3 ) . آخر /sآخرت .
( 4 ) . او /s aآن . درmهم « آن » بوده امّا تغيير يافته است .
( 5 ) .a- و .
( 6 ) .s- چون نجات يافته است .
( 7 ) . آنكه /aاينكه .
( 8 ) . خاطر /aخاطرى .
( 9 ) .a- آنكه .
( 10 ) .a+ و !
( 11 ) . محبّ /mمحبّت !
( 12 ) .s- باشد .