در نزد شما از خدا و رسول خدا و جهاد در راهِ او پس انتظار بكشيد تا امر خدا - كه مرگ باشد - بيايد .
و امّا سبب سيُم : بسيارى معصيت است اگرچه ايمان قوى باشد . و بيان اين آن است كه سبب ارتكاب معاصى غلبهء شهوتهاست و ثابت بودن آنها در دل به كثرت انس و عادت . و تمام آنچه آدمى در مدّت عمر انس به آن گرفته در وقت مرگ به خاطرش مىآيد ، پس اگر بيشتر ميل او به طاعات است بيشتر آنچه در وقت مرگ نزد او حاضر مىشود طاعت خداست . و اگر بيشتر ميل او به معصيتهاست در وقت مرگ غالب بر دل او ذكر معاصى است .
و بسيار باشد كه در وقت غلبهء شهوتى از « 1 » شهوتهاى دنيا و معصيتى از معصيتها « 2 » قبض روح او بشود و دل او وابسته به او « 3 » باشد و از خدا محجوب بماند ، پس كسى كه ارتكاب گناه ننمايد مگر گاهبهگاهى از اين خطر دور تر است . و همچنانكه آدمى در خواب نمىبيند مگر آنچه را در تمامىِ عمر انس به آن گرفته و شبيه باشد به آنچه « 4 » در بيدارى مشاهده نموده ، همچنين در وقت جان كندن و حالتى كه مقدّم بر آن مىباشد از بيهوشى متذكّر چيزهاى مأنوس مىشود « 5 » و در دل جاى مىگيرد چرا كه مرگ شبيه است به خواب .
و بسيار باشد كه غلبهء انس آن به « 6 » خواهشهاى دنيوى سبب آن شود كه صورت قبيحى در دلش متمثّل شود و طبعش به آن رغبت كند و قبض روح او « 7 » در آن حالت بشود . و مراد از بدى خاتمه اين است اگرچه « 8 » اصل ايمان باقى باشد . و هركه خواسته
هامش
( 1 ) .a- شهوتى از .
( 2 ) .a s- از معصيتها .
( 3 ) . او /s aآن .
( 4 ) . آنچه /a sآن .
( 5 ) . مىشود /aمىباشد .
( 6 ) . آن به /s aبه آن .
( 7 ) . او /mآن .
( 8 ) . چه /aچو .