و حضرت امام جعفر صادق عليه السلام فرمودند : هر « 1 » كه از مؤمنان مبتلا به بلايى شود و صبر بر آن بكند مثل ثواب هزار شهيد خواهد داشت « 2 » .
و فرمودند : به درستى كه خداى عزّ و جلّ بر قومى انعام كرده و شكر خدا بجاى « 3 » نياوردند ، پس آن نعمتها بر ايشان « 4 » وبالى شد . و قومى را مبتلا به مصيبتها ساخت و صبر كردند ، پس آن مصيبتها بر ايشان نعمتى شد « 5 » .
و اخبار در فضيلت صبر بيش از آن است كه توان شمرد « 6 » .
فصل [ در صبر و اقسام آن ]
بدان كه آنچه در دار دنيا به كسى مىرسد خالى از دو نوع نيست : يكى آن است كه موافق طبع است و ديگرى آن است كه مكروه طبع است . و بنده در هريك از اين دو محتاج به صبر است و در هيچ حالى مستغنى از صبر نيست .
امّا آنچه « 7 » موافق طبع است مانند تندرستى و سلامتى و مال و جاه و بسيارىِ خويشان و وسعت اسباب و كثرت اتباع و انصار و جميع لذّتهاى دنيا پس صبر بر اينها دشوارتر است ؛ زيرا كه هركه ضبط خود نكند و رغبت و ميل به آنها بنمايد و مستغرق لذّتهاى مباحه شود به خوشى زياده « 8 » از اندازه و سركشى مبتلا شود « 9 » ، چرا كه انسان هرگاه خود را مستغنى يافت سركش و نافرمانبردار مىشود .
و بعضى از عارفان گفتهاند : صبر بر بلا نمىكند مگر مؤمن و صبر بر عافيتها
هامش
( 1 ) .a- هر .
( 2 ) . الكافي 2 : 92 ح 17 . عيون أخبار الرضا عليه السلام 2 : 239 از ابو جعفر امام باقر عليه السلام . مشكاة الأنوار : 64 .
( 3 ) . خدا بجاى /aخداى بجا .
( 4 ) . ايشان /mايشانى !
( 5 ) . الكافي 2 : 92 ح 18 . أمالي الصدوق : 378 ح 4 . تهذيب الأحكام 6 : 377 ح 222 .
( 6 ) . شمرد /aشمردن .
( 7 ) .a m+ صبر !
( 8 ) . زياده /s aزياد .
( 9 ) . شود /s aمىشود .