مقالهء چهارم در خُلْقهاى پسنديده و كيفيّت تحصيل آنهاست
و در اين شش باب است .
باب اوّل : در صبر است
و آن عبارت است از ثابت بودن باعث دين در مقابل باعث هَوى ، پس صبر بر مشقّتها مانند عبادت و بر مكروهها مانند مصيبت را صبر مطلق مىگويند . و ضدّ آن را جزع و بىتابى مىنامند « 1 » ، و آن عبارت است از رها كردن نفس در بلند كردن آواز و بر روى زدن و جامه « 2 » چاك ساختن .
و صبر از شهوت بطن و فرج را عفّت مىنامند و ضدّ آن را شَرَه . و صبر در توانگرى را ضبط نفس مىنامند و ضدّ آن را بَطَر . و صبر در حرب را شجاعت مىنامند و ضدّ آن را جُبن . و صبر در فرو نشاندن خشم را حلم مىنامند و ضدّ آن را غضب . و صبر در بلاها را وسعت صدر « 3 » مىنامند و ضدّ آن را ضيق صدر و دلتنگى و ملال داشتن . و صبر در پنهان داشتن چيزها را كتمان مىنامند و ضدّ آن را اذاعه . و صبر در زيادتى عيش را زهد مىنامند و ضدّ آن را حرص .
و مدد باعث دين حاصل مىشود از ملائكه كه يارىكنندگان لشكر خدايند . و مدد
هامش
( 1 ) .a- مىنامند .
( 2 ) .a s+ را .
( 3 ) . صدر /aصدور .