فرمودند تا آنكه گفتند : - لباس خواهشهاى دنيوى را از بر خود افكنده و از همهء غمها خود را خالى ساخته ، به يك غم كه غم خداوند باشد درساخته و از صفت نادانى و همراهى هواپرستان بيرون آمده و درهاى هدايت را بر روى دل گشوده و درهاى هلاك را بر خود بسته ، راه حقّ را ديده و پيموده و مواضع نورانى آن راه را شناخته و مَحلهاى ظلمانى آن را طى نموده و به بهترين دستآويزى و محكمترين رشتهاى متمسّك شده و يقين او در وضوح مثل روشنى آفتاب گرديده « 1 » .
و نيز آن حضرت در حديثى ديگر در وصف اين بنده فرمودند كه : دل خود را زنده ساخته و نفس خود را ميرانيده تا آنكه « 2 » آنچه در نظرش بزرگ بود حقير شده و دشوارىها آسان گشته « 3 » و ظاهر شده از براى او چراغى پرنور كه به آن راه حقّ را ديده و پيموده و از جميع درها به درگاه سلامت و منزل اقامت رسيده و از رهگذر آرميدگى بدن در آرامگاه امن و راحت ثابت قدم شده . و آنچه گفتيم به سبب آن است كه هميشه دل خود را كار فرموده و خداى تعالى را خوشنود ساخته « 4 » .
و در خبرى ديگر فرمودند كه : وارد و آگاه شدهام بر علم پنهانى كه اگر اظهار كنم او را مضطرب خواهيد شد
[ m . b 4 ]
مانند اضطراب « 5 » رشتههاى دلو در « 6 » چاههاى بسيار « 7 » دور « 8 » .
و نيز فرمودند كه : فراگرفتهام از رسول خدا صلى الله عليه و آله هزار در از « 9 » درهاى علم كه از هر درى هزار در از براى من گشوده شده « 10 » .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغة 1 : 151 خطبهء 87 .
( 2 ) . آنكه /a sاينكه .
( 3 ) . گشته /mشده .
( 4 ) . نهج البلاغة 2 : 204 كلام 220 .
( 5 ) .a+ به .
( 6 ) . در /aبر .
( 7 ) . بسيار /sبسيارى .
( 8 ) . نهج البلاغة 1 : 41 ضمن خطبهء 5 . كشف الغمّة 1 : 75 .
( 9 ) .a- در از .
( 10 ) . الفضائل ابن شاذان : 102 . الروضة ابن شاذان : 39 . و نگر : كتاب سليم بن قيس : 435 .