بعد از مرگ . و احمق كسى است كه تابع هَوى شود و امّيدها به خدا داشته باشد « 1 » .
و مثالى از براى غرور به جهت ايضاح ايراد كنيم : بدان كه مثال غرور به حيات دنيا و فريفتهء آن شدن آن است كه بعضى از كفّار و عاصيان گفتهاند : نقد بهتر است از نسيه .
و دنيا نقد است و آخرت نسيه است ، پس دنيا بهتر است و اختيار آن را بايد نمود !
و نيز گفتهاند : يقين بهتر است از شكّ . و لذّتهاى دنيا يقين است و لذّتهاى آخرت شكّ است و
[ m . b 64 ]
يقين را به شكّ وانمىگذاريم !
و اينها قياسى است فاسد ، شبيه است به قياس شيطان كه در سجدهء آدم گفت : من بهترم از آدم ؛ من از آتش آفريده شدهام و آدم از گِل . و اشاره به اين جماعت شده آنچه در قرآن مجيد است كه :
« أُولئِكَ الَّذِينَ اشْتَرَوُا الْحَياةَ الدُّنْيا بِالْآخِرَةِ فَلا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَ لا هُمْ يُنْصَرُونَ »
« 2 » يعنى آن جماعت كه آخرت را داده و حيات دنيا را خريدهاند « 3 » تخفيف در عذاب از ايشان نخواهد شد و كسى يارى آنها را نخواهد كرد .
و علاج اين « 4 » غرور آن است كه يا به دل تصديق خدا را بكنند در « 5 » آنچه فرموده :
« ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ »
« 6 » يعنى آنچه با شماست فانى مىشود و آنچه در نزد خداست باقى مىماند . و فرموده :
« وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقى »
« 7 » يعنى آخرت بهتر و پايندهتر است . و فرموده :
« وَ مَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا مَتاعُ
« 8 »
الْغُرُورِ »
« 9 »
*
يعنى نيست حيات دنيا مگر متاع غرور و فريب .
و « 10 » يا آنكه به برهانْ فساد اين قياسى « 11 » را كه شيطان در دل ايشان ترتيب داده بدانند .
هامش
( 1 ) . امالى الطوسى : 531 ضمن سفارش آن حضرت به ابو ذر . مكارم الاخلاق : 462 . عدة الداعى 28 سنن الترمذى : 54 ح 2577
( 2 ) . بقره : 86 .
( 3 ) . خريدهاند /saخريده .
( 4 ) .saاين .
( 5 ) درaو . .
( 6 ) . نحل : 96 .
( 7 ) اعلى : 17 . .
( 8 )mمتاع .
( 9 ) آل عمران : 185 .
( 10 )a . Sو .
( 11 ) . قياسى /aقياس .