مىنمايد « 1 » مثل بنا كردن مسجدها و پلها و رباطها و بيمارستان و نصب ظرفهاى آب در سر راهها و غير اينها از وقفهايى كه از براى منفعت مسلمانان است و هميشه بعد از مرگ جارى و باقى مىباشد و تا روزگار بىشمار جلب بركت « 2 » دعاى صالحان مىكند .
و تمامى اينها فايدههاى مال است در دين سواى
[ m . b 56 ]
فايدهها « 3 » كه در دنيا عجالةً مىدارد از خلاصى از خوارىِ سؤال و حقارت فقر و تحصيل عزّت و بزرگى در ميان مردم و تحصيل برادران و ياران و دوستان و وقار و وقع در دلها .
و امّا آفات مال منقسم مىشود به دينى و دنيوى ؛ امّا آفات دينى بر سه نوع است :
اوّل : آنكه به معصيتها مىكشاند زيرا كه شهوتها روز به روز تقاضاى چيزها مىكنند . و وقتى كه آدمى عاجز است گاه مىباشد كه معصيت نمىكند چنانچه گفتهاند : از جملهء عصمتها آن است كه آدمى دسترس نداشته باشد . و « 4 » هرگاه آدمى مأيوس باشد از نوع معصيتى « 5 » رغبت به آن معصيت نمىكند و اگر قدرتى در خود يابد رغبت به آن مىكند . و مال نوع قدرتى است كه باعث معصيت و فجور را به حركت « 6 » مىآورد « 7 » . اگر بنده موافق خواهشها عمل كند هلاك مىگردد و اگر صبر كند در سختىها مىافتد و صبر كردن با قدرت دشوارتر و فتنههاى هنگام خوشى عظيمتر از فتنههاى اوقات تنگى مىباشد .
دوم : آنكه به تنعّم در مباحات مىكشاند و اين مرتبهاى است كه كم كسى با وجود مال ضبط خود كند . و صاحب مال كى قادر است كه نان جو بخورد و جامهء درشت بپوشد و ترك كند طعامهاى لذيذ را چنانچه حضرت سليمان در ايّام پادشاهى مىكرد و
هامش
( 1 ) . مىنمايد /aنمايد .
( 2 ) .a+ و .
( 3 ) . فايدهها /aفايدههاى .
( 4 ) .a- و .
( 5 ) .a+ كه .
( 6 ) .a+ در .
( 7 ) .a+ و .