دوم : آن است كه صرف مردم كند . و آن چهار قسم است : صدقه و مروّت و حفظ عِرض و مزد خادم گرفتن . امّا صدقه ثوابِ آن مخفى نيست و در خبر آمده كه : غضب خداى عزّ و جلّ را فرومىنشاند .
و امّا مروّت مراد آن است كه صرف كند مال را به توانگران و نجيبان در ضيافت و هديه و اعانت و همراهى ايشان و آنچه به سبب آن تحصيل برادران و دوستان نمايد و كسب صفت بخشندگى كند ؛ زيرا كه موصوف به جود نمىشود مگر كسى كه احسان به معروف كند و طريق جوانمردى و مردمى را « 1 » سلوك نمايد . و ثواب اين نيز عظيم است و اخبار بسيار در فضيلت هديه و ضيافت و اطعامِ طعام وارد شده و در هيچ خبرى شرط نشده كه اينها با پريشانى و احتياج خوب است بلكه مطلق است و شامل اغنيا نيز هست .
و امّا حفظ عِرض مراد آن است كه صرف مال كند از براى دفع هَجو شاعران و عيب كردن سفيهان و كوتاه ساختن زبان ايشان و دفع شرّ آنها . و فايدهء اين با آنكه « 2 » عجالةً ظاهر مىشود در دين نيز فايدهها دارد .
حضرت « 3 » پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : آنچه را آدمى از مال به آن « 4 » حفظ عِرض كند از براى آن ثواب صدقه دارد « 5 » .
و امّا فايدهء صرف كردن مال به خادم آن است كه آدمى را حوايج بسيار مىباشد و اگر خود مباشر آنها شود اوقاتش ضايع مىشود و دشوار مىگردد بر آن سلوك راه آخرت به فكر و ذكرى كه عالىترين مقامات سالكان است .
نوع سيُم : آن است كه صرف شخص معيّنى نمىكند بلكه به آن تحصيل خير عامّى
هامش
( 1 ) .a- و مردمى را .
( 2 ) . آنكه /aاينكه .
( 3 ) . حضرت /aو حضرت .
( 4 ) .a- به آن .
( 5 ) . مجمع البيان 8 : 222 .