هست مگر آنچه را صدقه كرده و ذخيره نموده باشى ؟ يا خورده و فانى ساخته باشى ؟
يا پوشيده و كهنه كرده باشى « 1 » ؟
و مردى به آن حضرت گفت : يا رسول اللَّه ! چيست مرا كه خواهش به مردن ندارم ؟
آن حضرت فرمودند : آيا مالى دارى ؟ گفت : بلى . پس فرمودند « 2 » : مال خود را پيش بفرست ، به درستى كه دل مؤمن با مالش مىباشد ؛ اگر پيش فرستاده مىخواهد كه آن را دريابد و به آن برسد . و اگر چنانچه واگذاشته مىخواهد كه با « 3 » آن بماند و از آن مفارقت نكند « 4 » .
فصل [ مال محمود و مذموم است ]
و « 5 » بدان كه خداى عزّ و جلّ « 6 » در بسيار موضعى از قرآن مجيد مال را خير ناميده ، چنانچه فرموده :
« إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ »
« 7 » تا آخر آيه ، يعنى بايد كه وصيّت كند اگر خيرى - كه عبارت از مال است - واگذاشته باشد .
و حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمودند : خوب چيزى است مال صالح از براى مرد صالح « 8 » .
و آنچه در ثواب « 9 » صدقه و حجّ و انفاق وارد شده مدحى است بر مال از براى آنكه به آنها نمىتوان رسيد مگر به مال . و سخن حقّ در اين مقام آن است
[ m . a 56 ]
كه گاه مال وسيلهء مقصود صحيحى « 10 » مىباشد و گاه وسيلهء مطلبهاى فاسد مىباشد . و مطلبهاى فاسد مطالبى است كه باز مىدارد بنده را از سعادت ابدى و راه علم و عمل را
هامش
( 1 ) . أمالي الطوسي : 519 ضمن ح 48 . مصباح الشريعة : 84 . صحيح مسلم 8 : 211 . مسند أحمد 4 : 24 .
( 2 ) . پس فرمودند /aآن حضرت فرمودند پس .s- فرمودند .
( 3 ) . با /sبه .
( 4 ) . روضة الواعظين : 430 با اندكى تفاوت . كنز العمّال 15 : 551 ح 42139 مانند آن .
( 5 ) .a s- و .
( 6 ) . عزّ و جلّ /aتعالى .
( 7 ) . بقره : 180 .
( 8 ) . مجمع البيان 2 : 197 و 3 : 18 . مسند أحمد 4 : 197 .
( 9 ) . ثواب /s aصواب .
( 10 ) . صحيحى /s aصحيح .